IAS 34 – Báo cáo tài chính giữa niên độ

01Phạm vi áp dụng

IAS 34 áp dụng khi đơn vị lập BCTC giữa niên độ và tuyên bố tuân thủ IFRS, dù do luật bắt buộc hay tự nguyện. IASB khuyến khích công ty niêm yết lập ít nhất báo cáo bán niên và công bố trong vòng 60 ngày sau cuối kỳ.

Doanh nghiệp được chọn lập BCTC đầy đủ (theo IFRS 18) hoặc BCTC tóm lược (condensed). Phần lớn chọn dạng tóm lược, và IAS 34 chủ yếu nói về dạng này.

02Nội dung chính

Thành phần tối thiểu

Báo cáo giữa niên độ tóm lược gồm:

• báo cáo tình hình tài chính tóm lược;
• báo cáo lãi lỗ và thu nhập toàn diện khác tóm lược;
• báo cáo thay đổi vốn chủ sở hữu tóm lược;
• báo cáo lưu chuyển tiền tệ tóm lược;
• thuyết minh chọn lọc.

Mỗi báo cáo tóm lược có ít nhất các tiêu đề và tổng phụ như trong BCTC năm gần nhất. EPS cơ bản và suy giảm vẫn trình bày nếu đơn vị thuộc phạm vi IAS 33.

Kỳ so sánh

Ghi nhận và đo lường

Dùng cùng chính sách kế toán như BCTC năm và đo lường theo kỳ lũy kế từ đầu năm (year-to-date). Kết quả năm không được phụ thuộc vào việc lập báo cáo theo quý hay theo năm.

• Doanh thu thời vụ không được ghi trước hay hoãn lại để "làm mượt" kết quả các quý.
• Chi phí phát sinh không đều chỉ được ghi trước hoặc hoãn lại nếu việc đó cũng phù hợp tại ngày kết thúc năm.
• Thuế thu nhập: áp thuế suất hiệu dụng bình quân ước tính cho cả năm lên lợi nhuận trước thuế giữa niên độ.
• Trọng yếu được đánh giá theo số liệu của kỳ giữa niên độ.
• Lỗ suy giảm giá trị lợi thế thương mại đã ghi trong kỳ giữa niên độ không được hoàn nhập ở kỳ sau, kể cả khi đến cuối năm không còn suy giảm (IAS 36).

Thuyết minh chọn lọc

Tập trung vào sự kiện và giao dịch quan trọng kể từ kỳ báo cáo năm gần nhất: suy giảm giá trị, mua bán TSCĐ, thay đổi ước tính, vay nợ, thông tin bộ phận, giá trị hợp lý của công cụ tài chính, tính thời vụ, sự kiện sau kỳ giữa niên độ.

03Ví dụ minh họa

Công ty Hưng Thịnh lập báo cáo theo quý. Giả định luật thuế lũy tiến: 40 tỷ đầu tiên chịu thuế 15%, phần vượt chịu 25%. Lợi nhuận trước thuế dự kiến cả năm 2026 là 100 tỷ.

Bước 1: thuế cả năm ước tính. 40 × 15% + 60 × 25% = 6 + 15 = 21 tỷ.

Bước 2: thuế suất hiệu dụng bình quân. 21 / 100 = 21%.

Bước 3: thuế quý 1. Lợi nhuận trước thuế quý 1 là 30 tỷ. Thuế quý 1 = 30 × 21% = 6,3 tỷ, không phải 30 × 15% = 4,5 tỷ dù quý 1 "chưa vượt" ngưỡng 40 tỷ.

Bước 4: thuế quý 2. Lợi nhuận quý 2 là 25 tỷ, lũy kế 55 tỷ. Giả sử ước tính cả năm không đổi, thuế lũy kế = 55 × 21% = 11,55 tỷ. Thuế quý 2 = 11,55 − 6,3 = 5,25 tỷ.

Nếu đến quý 3 ước tính cả năm thay đổi, doanh nghiệp điều chỉnh trong quý 3 theo số lũy kế, không trình bày lại quý 1, quý 2.

04Những chỗ hay nhầm

• Cho rằng IAS 34 bắt buộc lập báo cáo quý.
• Lấy số so sánh của báo cáo tình hình tài chính tại cùng kỳ năm trước thay vì cuối năm tài chính trước.
• Phân bổ đều doanh thu thời vụ cho các quý.
• Tính thuế từng quý như thể quý đó là một năm độc lập.
• Hoàn nhập lỗ suy giảm lợi thế thương mại đã ghi ở quý trước.

05Cập nhật 2026–2027

IFRS 18 (ban hành 4/2024, hiệu lực 01/01/2027) sửa đổi hệ quả IAS 34: doanh nghiệp phải thuyết minh các thước đo hiệu quả do ban điều hành xác định (MPM) cả trong BCTC giữa niên độ tóm lược, không chỉ trong BCTC năm. Nguyên tắc ghi nhận và đo lường giữa niên độ không đổi.

06So với chuẩn mực Việt Nam

VAS 27 – Báo cáo tài chính giữa niên độ dựa trên IAS 34 phiên bản cũ nên nguyên tắc cơ bản tương đồng. Khác biệt chính nằm ở quy định công bố thông tin: công ty niêm yết phải công bố BCTC quý và BCTC bán niên đã soát xét theo quy định công bố thông tin trên thị trường chứng khoán (Thông tư 96/2020/TT-BTC). BCTC giữa niên độ ở Việt Nam thường lập dạng đầy đủ theo mẫu của chế độ kế toán, từ năm 2026 là Thông tư 99/2025/TT-BTC.

07Học ở môn ACCA nào

Theo examinable documents kỳ 9/2026–6/2027, IAS 34 thi ở SBR, không thi ở FR (các môn thi ACCA). Đề SBR thường hỏi về thuế giữa niên độ, doanh thu thời vụ hoặc MPM theo IFRS 18.