IFRS S1 – Yêu cầu chung về công bố thông tin tài chính liên quan đến phát triển bền vững

01Phạm vi áp dụng

IFRS S1 áp dụng khi doanh nghiệp lập công bố thông tin tài chính liên quan đến phát triển bền vững theo chuẩn mực ISSB, dù báo cáo tài chính lập theo IFRS hay chuẩn mực quốc gia. Bắt buộc hay không do từng quốc gia, sàn giao dịch quyết định.

S1 bao trùm mọi chủ đề bền vững như khí hậu, nước, lao động, chuỗi cung ứng; riêng khí hậu có chuẩn mực chi tiết là IFRS S2. Trọng tâm là ảnh hưởng tài chính tới doanh nghiệp, không phải tác động của doanh nghiệp lên xã hội nói chung.

02Nội dung chính

Người sử dụng và tính trọng yếu

Người sử dụng chính giống báo cáo tài chính: nhà đầu tư, người cho vay và chủ nợ khác. Thông tin là trọng yếu nếu việc bỏ sót, sai lệch hay che khuất nó có thể ảnh hưởng hợp lý tới quyết định của họ, cùng cách hiểu với Khung khái niệm.

Bốn trụ cột nội dung

Bốn trụ cột kế thừa khung TCFD:

• Quản trị: ai giám sát rủi ro, cơ hội bền vững và giám sát thế nào.
• Chiến lược: rủi ro, cơ hội nào ảnh hưởng tới mô hình kinh doanh, chuỗi giá trị, chiến lược; ảnh hưởng tài chính hiện tại và dự kiến trong ngắn, trung, dài hạn.
• Quản lý rủi ro: quy trình nhận diện, đánh giá, theo dõi.
• Chỉ số và mục tiêu: đo lường kết quả và tiến độ.

Nguồn hướng dẫn

Để nhận diện rủi ro, cơ hội và chỉ số, doanh nghiệp phải tham khảo và xem xét khả năng áp dụng của SASB Standards; có thể dùng thêm nguồn khác nếu không mâu thuẫn với chuẩn mực ISSB.

Thông tin kết nối và cùng kỳ báo cáo

Công bố bền vững dùng cùng đơn vị báo cáo, cùng kỳ với báo cáo tài chính và phải công bố cùng lúc. Giả định trong công bố bền vững phải nhất quán với báo cáo tài chính: giả định nhà máy đóng cửa sớm phải khớp với kiểm tra suy giảm giá trị theo IAS 36.

Hỗ trợ khi áp dụng

Năm đầu, doanh nghiệp được chỉ công bố về khí hậu, không cần số so sánh và được công bố sau báo cáo tài chính. Ngoài các miễn trừ năm đầu này, S1 còn có cơ chế áp dụng lâu dài: với ảnh hưởng tài chính dự kiến, doanh nghiệp dùng thông tin hợp lý, có căn cứ, sẵn có mà không tốn chi phí, công sức quá mức, phù hợp với năng lực của mình.

03Ví dụ minh họa

Công ty May Phương Nam có doanh thu 2.000 tỷ đồng, 40% từ khách hàng châu Âu. Khách hàng yêu cầu dùng sợi tái chế từ năm 2028, làm chi phí nguyên liệu cho đơn hàng châu Âu tăng 6%. Nguyên liệu chiếm 50% doanh thu đơn hàng châu Âu; biên lợi nhuận gộp hiện tại 15%.

Bước 1: doanh thu châu Âu = 40% × 2.000 = 800 tỷ đồng.

Bước 2: chi phí nguyên liệu = 50% × 800 = 400; chi phí tăng thêm = 6% × 400 = 24 tỷ đồng/năm.

Bước 3: lợi nhuận gộp châu Âu = 15% × 800 = 120; nếu không chuyển được chi phí sang giá bán, còn 120 − 24 = 96, biên gộp giảm từ 15% xuống 96/800 = 12%.

Ở trụ cột chiến lược, doanh nghiệp công bố rủi ro chuyển đổi này, ảnh hưởng tài chính dự kiến khoảng 24 tỷ đồng/năm từ 2028, các giả định chính và kế hoạch ứng phó như đàm phán giá hoặc đầu tư dây chuyền.

04Những chỗ hay nhầm

• Coi S1 là báo cáo trách nhiệm xã hội. S1 hướng tới nhà đầu tư và ảnh hưởng tài chính.
• Nghĩ S1 chỉ về khí hậu. Khí hậu thuộc S2; S1 bao trùm mọi chủ đề bền vững.
• Cho rằng hiệu lực 01/01/2024 nghĩa là mọi doanh nghiệp đã bắt buộc áp dụng.
• Dùng giả định trái ngược giữa công bố bền vững và báo cáo tài chính.

05Cập nhật 2026–2027

IFRS S1 chưa có sửa đổi trực tiếp. Ngày 22/4/2026, ISSB quyết định đề xuất công bố về thiên nhiên dưới dạng Practice Statement chứ không phải IFRS S3, bản dự thảo dự kiến ra 10/2026. Sửa đổi IFRS S2 về phát thải khí nhà kính (11/12/2025) có hiệu lực từ 01/01/2027.

06So với chuẩn mực Việt Nam

Việt Nam chưa có chuẩn mực báo cáo bền vững, chưa bắt buộc áp dụng IFRS S1, S2 và chưa có tên trong danh sách khu vực pháp lý có hồ sơ áp dụng chuẩn mực ISSB của IFRS Foundation. Quy định hiện hành gồm Thông tư 96/2020/TT-BTC về công bố thông tin môi trường, xã hội trong báo cáo thường niên và Thông tư 17/2022/TT-NHNN về quản lý rủi ro môi trường trong cấp tín dụng; cả hai chưa phải yêu cầu theo IFRS S1. Theo EY Việt Nam (7/2026), việc áp dụng sẽ đến từ áp lực thị trường: nhà đầu tư nước ngoài, chuỗi cung ứng, công ty mẹ. Bộ tiêu chí chấm báo cáo phát triển bền vững 2026 cho doanh nghiệp niêm yết đã dùng cấu trúc bốn trụ cột, nhưng chỉ là tiêu chí tự nguyện.

07Học ở môn ACCA nào

IFRS S1 có trong danh sách thi của cả FR và SBR kỳ 9/2026–6/2027. Đề cương FR chỉ nêu tên chuẩn mực, nên cần nắm chắc mục tiêu, người sử dụng, bốn trụ cột và khái niệm trọng yếu; SBR yêu cầu bàn luận sâu hơn cùng IFRS S2. Phạm vi từng môn xem ở các môn thi ACCA.