IAS 10 – Các sự kiện phát sinh sau kỳ báo cáo

01Phạm vi áp dụng

IAS 10 áp dụng cho các sự kiện có lợi hoặc bất lợi xảy ra từ ngày kết thúc kỳ báo cáo đến ngày báo cáo được phê duyệt phát hành (date of authorisation for issue). Sự kiện sau ngày phê duyệt nằm ngoài phạm vi.

02Nội dung chính

Sự kiện cần điều chỉnh

Sự kiện cho thêm bằng chứng về tình trạng đã tồn tại tại ngày kết thúc kỳ. Doanh nghiệp điều chỉnh số đã ghi nhận hoặc ghi nhận khoản mục mới. Ví dụ thường gặp:

• Phán quyết của tòa án sau kỳ xác nhận nghĩa vụ hiện tại đã có tại ngày kết thúc kỳ: điều chỉnh dự phòng theo IAS 37.
• Khách hàng phá sản sau kỳ, cho thấy khoản phải thu đã suy giảm tại ngày kết thúc kỳ.
• Hàng tồn kho bán sau kỳ với giá thấp hơn giá gốc, là bằng chứng về giá trị thuần có thể thực hiện tại ngày kết thúc kỳ.
• Xác định được giá gốc của tài sản đã mua, hoặc tiền thu từ tài sản đã bán, trước ngày kết thúc kỳ.
• Phát hiện gian lận hoặc sai sót cho thấy báo cáo không đúng.

Sự kiện không cần điều chỉnh

Sự kiện phản ánh tình trạng phát sinh sau ngày kết thúc kỳ. Không điều chỉnh số liệu; nếu trọng yếu thì thuyết minh bản chất sự kiện và ước tính ảnh hưởng tài chính, hoặc nêu rõ không ước tính được. Ví dụ: giá thị trường của khoản đầu tư giảm mạnh sau kỳ, hỏa hoạn phá hủy nhà máy, hợp nhất kinh doanh lớn, phát hành cổ phiếu, thay đổi lớn về thuế suất được ban hành sau kỳ.

Cổ tức

Cổ tức công bố sau ngày kết thúc kỳ không được ghi nhận là nợ phải trả tại ngày kết thúc kỳ, vì lúc đó chưa có nghĩa vụ. Doanh nghiệp chỉ thuyết minh.

Hoạt động liên tục

Nếu sau kỳ, ban giám đốc dự định giải thể, ngừng kinh doanh, hoặc không còn lựa chọn thực tế nào khác, báo cáo không được lập trên cơ sở hoạt động liên tục. Đây là ngoại lệ: một sự kiện sau kỳ có thể thay đổi toàn bộ cơ sở lập báo cáo.

Thuyết minh ngày phê duyệt

Doanh nghiệp thuyết minh ngày báo cáo được phê duyệt phát hành và ai phê duyệt, để người đọc biết các sự kiện sau ngày đó không được phản ánh.

03Ví dụ minh họa

Công ty F có năm tài chính kết thúc 31/12/2026; hội đồng quản trị phê duyệt báo cáo ngày 15/3/2027. Các sự kiện (đơn vị: triệu đồng):

1. Ngày 20/2/2027, khách hàng G nợ 500 tuyên bố phá sản. G đã gặp khó khăn tài chính từ quý 4/2026. Dự kiến chỉ thu hồi 20%.
2. Ngày 10/1/2027, hỏa hoạn phá hủy lô hàng tồn kho trị giá 300 mua tháng 1/2027.
3. Ngày 01/2/2027, công ty công bố cổ tức 200 cho năm 2026.
4. Ngày 05/2/2027, tòa án tuyên công ty phải bồi thường 250 cho vụ kiện phát sinh năm 2026; công ty đã lập dự phòng 180.

Lợi nhuận năm 2026 giảm 470 triệu đồng so với số dự thảo. Lô hàng bị cháy được mua sau kỳ nên không thể là tình trạng tồn tại tại 31/12/2026.

04Những chỗ hay nhầm

• Dùng ngày ký báo cáo kiểm toán hoặc ngày họp đại hội cổ đông thay cho ngày báo cáo được phê duyệt phát hành.
• Ghi nhận cổ tức công bố sau kỳ là nợ phải trả.
• Chỉ nhìn ngày xảy ra sự kiện mà không hỏi tình trạng gốc có từ trước ngày kết thúc kỳ hay không.
• Chỉ thuyết minh khi tình hình xấu đi sau kỳ khiến doanh nghiệp mất khả năng hoạt động liên tục. Trường hợp này phải xử lý ở cơ sở lập báo cáo.
• Điều chỉnh số liệu vì giá thị trường khoản đầu tư giảm sau kỳ; đây thường là sự kiện không điều chỉnh.

05Cập nhật 2026–2027

Chưa có sửa đổi lớn. IAS 10 chủ yếu chỉ nhận sửa đổi hệ quả từ các chuẩn mực khác.

06So với chuẩn mực Việt Nam

Tương ứng là VAS 23 – Các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm, xây dựng dựa trên IAS 10 phiên bản cũ, nên nguyên tắc phân loại sự kiện cần điều chỉnh và không cần điều chỉnh tương tự. Logic "tình trạng đã tồn tại tại ngày kết thúc kỳ" dùng được cho cả báo cáo theo VAS.

07Học ở môn ACCA nào

IAS 10 thi ở cả FR và SBR (kỳ 9/2026–6/2027). Ở FR, chuẩn mực hay xuất hiện trong câu trắc nghiệm hoặc gắn với dự phòng, hàng tồn kho và suy giảm phải thu. Ở SBR, nó thường đi cùng vấn đề hoạt động liên tục và sai sót theo IAS 8. Học kèm IAS 37 và IAS 36. Xem thêm các môn thi ACCA.