Mục đích và các loại thuế
- Bốn mục đích của thuế: tạo nguồn thu cho ngân sách, phân phối lại thu nhập (PIT lũy tiến 5% đến 35%), điều tiết hành vi (ưu đãi để khuyến khích, thuế cao để hạn chế), ổn định kinh tế vĩ mô.
- Đề TX-VNM thi sâu PIT, CIT, VAT, FCT, cùng quản lý thuế và giao dịch liên kết. Các thuế khác (tiêu thụ đặc biệt, xuất nhập khẩu, bảo vệ môi trường, tài nguyên, đất) chỉ cần nhận diện.
- FCT không phải sắc thuế riêng: đó là VAT và CIT (hoặc PIT) thu từ nhà thầu nước ngoài có thu nhập tại Việt Nam.
Thuế trực thu và gián thu
- Thuế trực thu: người nộp là người chịu thuế (CIT, PIT, kể cả PIT do công ty khấu trừ).
- Thuế gián thu: người bán nộp, người tiêu dùng cuối cùng chịu (VAT, tiêu thụ đặc biệt, xuất nhập khẩu, bảo vệ môi trường).
- Trong chuỗi VAT, mỗi khâu nộp VAT đầu ra trừ VAT đầu vào; tổng VAT các khâu nộp bằng thuế suất nhân giá bán cuối cùng.
Văn bản và cơ quan thuế
- Luật do Quốc hội, nghị định do Chính phủ, thông tư do Bộ Tài chính ban hành; văn bản cấp dưới không được trái cấp trên.
- Văn bản hợp nhất (VBHN) gộp văn bản gốc và sửa đổi, không phải văn bản mới. Công văn của cơ quan thuế chỉ trả lời một trường hợp cụ thể.
- DTA khác luật trong nước thì áp dụng DTA.
- Văn bản thi mô tả cơ quan thuế ba cấp: Tổng cục Thuế, Cục Thuế tỉnh, Chi cục Thuế. Từ 01/03/2025 là Cục Thuế và 20 Chi cục Thuế khu vực, từ 01/07/2025 là 34 Thuế tỉnh, thành phố và Thuế cơ sở; đề vẫn dùng tên trong văn bản thi.
- Cơ chế tự khai, tự tính, tự nộp: người nộp thuế chịu trách nhiệm về số liệu; cơ quan thuế kiểm tra, thanh tra sau.
Tránh thuế, trốn thuế, đạo đức
- Kế hoạch thuế: dùng lựa chọn luật cho phép. Tránh thuế: hợp pháp về hình thức nhưng cơ quan thuế được ấn định lại (giá khác giá thị trường, giao dịch không đúng bản chất). Trốn thuế: che giấu, khai sai; truy thu, phạt 1 đến 3 lần số thuế trốn, có thể bị truy cứu hình sự.
- Năm nguyên tắc ACCA: integrity, objectivity, professional competence and due care, confidentiality, professional behaviour.
- Phát hiện sai sót của khách hàng: khuyên khai bổ sung; khách hàng từ chối thì ngừng làm, báo cơ quan thuế là không còn đại diện, không nêu lý do.
Phạm vi thi và cách làm bài
- Kỳ 06/2026 đến 06/2027: năm tính thuế 2025, văn bản ban hành và có hiệu lực đến 31/12/2025; không thi luật mới 2026 và khoản giảm 2% VAT.
- Văn bản in số cũ khác bảng thuế thì dùng bảng thuế: giảm trừ 11 triệu và 4.4 triệu đồng/tháng; USD 1 = VND 26,500.
- Đề thi máy 3 giờ, 100 điểm, đạt 50%: Section A 15 câu × 2 điểm; Section B bốn câu 10 điểm và hai câu 15 điểm (PIT, CIT).
- Phân bổ 1.8 phút/điểm: Section A 54 phút, câu 10 điểm 18 phút, câu 15 điểm 27 phút.
- Section B: ghi phép tính và thuế suất trên từng dòng, ghi số 0 cho khoản không điều chỉnh khi đề yêu cầu, giải thích khi đề yêu cầu "explain", đúng đơn vị đề hỏi.