Người nộp thuế và phạm vi thu nhập
- Người nộp thuế TNDN: doanh nghiệp thành lập theo pháp luật Việt Nam (kể cả doanh nghiệp có vốn nước ngoài), doanh nghiệp nước ngoài có hoặc không có cơ sở thường trú, hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức khác có thu nhập từ kinh doanh.
- Cá nhân và hộ kinh doanh không nộp thuế TNDN; thu nhập kinh doanh của họ chịu thuế TNCN.
- Doanh nghiệp Việt Nam chịu thuế trên thu nhập trong và ngoài Việt Nam; thu nhập nước ngoài chịu 20%, được khấu trừ thuế đã nộp ở nước ngoài không vượt số thuế tính theo luật Việt Nam.
- Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú: chịu thuế trên thu nhập phát sinh tại Việt Nam và thu nhập ngoài Việt Nam liên quan đến cơ sở đó. Không có cơ sở thường trú: chỉ thu nhập phát sinh tại Việt Nam, bên Việt Nam khấu trừ theo tỷ lệ trên doanh thu.
- Thu nhập phát sinh tại Việt Nam gồm dịch vụ, hàng hóa cung cấp tại Việt Nam (kể cả qua nền tảng số), lãi cho vay, tiền bản quyền, chuyển nhượng vốn trực tiếp hoặc gián tiếp, không phụ thuộc nơi giao dịch.
- Công ty Việt Nam bán cổ phần: lãi chuyển nhượng × 20%; tỷ lệ 0.1% giá bán chỉ dành cho doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú chuyển nhượng chứng khoán.
Cơ sở thường trú
- Hình thức: chi nhánh, văn phòng điều hành, nhà máy, mỏ; công trình xây dựng, lắp đặt; cơ sở cung cấp dịch vụ qua nhân viên; đại lý; đại diện có quyền ký hợp đồng hoặc thường xuyên giao hàng; sàn thương mại điện tử, nền tảng số.
- Thu nhập qua cơ sở thường trú tính trên thu nhập × thuế suất như doanh nghiệp Việt Nam (thường 20%); thu nhập tại Việt Nam không liên quan đến cơ sở đó tính theo tỷ lệ trên doanh thu.
- Hiệp định tránh đánh thuế hai lần quy định khác luật trong nước thì áp hiệp định.
Kỳ tính thuế
- Năm dương lịch hoặc năm tài chính; chọn năm tài chính phải thông báo cơ quan thuế trước khi bắt đầu kỳ.
- Theo hướng dẫn trước đây (đề thường cho sẵn): năm đầu tiên hoặc năm cuối cùng ngắn hơn 3 tháng thì gộp với năm sau hoặc năm trước; kỳ gộp không quá 15 tháng.
- Nghị định 320/2025: kỳ tính thuế của năm chuyển đổi không quá 12 tháng; doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi được chọn hưởng ưu đãi trong năm chuyển đổi hoặc nộp theo thuế suất không ưu đãi rồi hưởng từ năm sau.
Công thức và thuế suất
- Thu nhập chịu thuế = Doanh thu − Chi phí được trừ + Thu nhập khác (kể cả thu nhập nhận ở nước ngoài).
- Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế − (Thu nhập miễn thuế + Lỗ được kết chuyển); Thuế = Thu nhập tính thuế × Thuế suất.
- Thuế suất phổ thông 20% (bảng thuế ACCA chỉ ghi 20%). Luật 67/2025: 15% nếu tổng doanh thu năm trước không quá 3 tỷ; 17% nếu trên 3 tỷ đến 50 tỷ.
- Tổng doanh thu = doanh thu bán hàng, dịch vụ sau giảm trừ + doanh thu tài chính + thu nhập khác của kỳ trước; năm trước dưới 12 tháng thì quy đổi: doanh thu ÷ số tháng × 12.
- Công ty con, công ty liên kết của doanh nghiệp không đủ điều kiện không được áp 15%, 17%.
- Không được áp 15%, 17% (chịu 20%, hoặc thuế suất riêng của dầu khí, tài nguyên quý hiếm): chuyển nhượng vốn, bất động sản (trừ nhà ở xã hội), dự án đầu tư, thu nhập kinh doanh ở nước ngoài, dầu khí, tài nguyên, khoáng sản, trò chơi điện tử trực tuyến, hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
- Thu nhập khác không liên quan đến hoạt động kinh doanh được áp thuế suất thấp (vd lãi tiền gửi có kỳ hạn từ tiền nhàn rỗi) cũng không được áp 15%, 17%.
- Doanh nghiệp mới: tạm nộp theo doanh thu dự kiến; thực tế vượt ngưỡng thì nộp thêm thuế và tiền chậm nộp.
- Dầu khí 25% đến 50%; tài nguyên quý hiếm 50%, mỏ có từ 70% diện tích ở địa bàn đặc biệt khó khăn 40%.
- Doanh nghiệp doanh thu không quá 3 tỷ không xác định được chi phí: phân phối 0.3%, sản xuất, vận tải, xây dựng có bao thầu 1.2%, dịch vụ 1.5%, cho thuê tài sản, đại lý bảo hiểm, nội dung số 4%, khác 0.5% trên doanh thu.