Loại hóa đơn
- Mọi doanh nghiệp dùng hóa đơn điện tử: có mã của cơ quan thuế (cấp mã trước khi gửi người mua) hoặc không có mã (lĩnh vực điện, viễn thông, tài chính, bảo hiểm, siêu thị, vận tải… có phần mềm đáp ứng).
- Hóa đơn giá trị gia tăng: người bán nộp VAT theo phương pháp khấu trừ, gồm cả xuất khẩu. Hóa đơn bán hàng: người bán nộp theo phương pháp tính trực tiếp, tổ chức trong khu phi thuế quan. Hóa đơn thương mại điện tử: doanh nghiệp xuất khẩu đáp ứng điều kiện chuyển dữ liệu.
- Chứng từ quản lý như hóa đơn: phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ; phiếu xuất kho hàng gửi bán đại lý.
Khi nào phải lập hóa đơn
- Bán hàng, cung cấp dịch vụ; hàng khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương; tiêu dùng nội bộ (trừ luân chuyển để tiếp tục sản xuất); cho vay, cho mượn, hoàn trả hàng.
- Chuyển hàng cho chi nhánh phụ thuộc ở tỉnh khác, giao đại lý bán đúng giá: được chọn hóa đơn hoặc phiếu xuất kho; đại lý gửi bảng kê, người giao hàng lập hóa đơn cho số đã bán.
- Góp vốn bằng tài sản: không lập hóa đơn; dùng biên bản góp vốn, biên bản giao nhận, biên bản định giá.
- Điều chuyển tài sản giữa công ty và đơn vị phụ thuộc, khi chia, tách, sáp nhập: lệnh điều chuyển tài sản, không lập hóa đơn.
- Đơn vị hạch toán độc lập, công ty con: lập hóa đơn như bán hàng (trừ điều chuyển tài sản cố định đang dùng theo giá trị còn lại cho thành viên 100% vốn để kinh doanh hàng chịu VAT).
Nội dung hóa đơn
- Bắt buộc: tên, ký hiệu, số hóa đơn; thông tin người bán; thông tin người mua (mã số thuế nếu có); hàng hóa, đơn giá, thành tiền, thuế suất, tiền thuế, tổng thanh toán; chiết khấu, khuyến mại nếu có; chữ ký số người bán; ngày lập; mã cơ quan thuế nếu có.
- Không bắt buộc: chữ ký số người mua; thông tin người mua trên hóa đơn siêu thị, xăng dầu bán cho người tiêu dùng.
- Ngày ký số chậm nhất ngày làm việc tiếp theo ngày lập. Người bán kê khai theo ngày lập, người mua theo ngày nhận hóa đơn.
Thời điểm lập hóa đơn
- Hàng hóa: khi chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng, không phân biệt đã thu tiền.
- Xuất khẩu: chậm nhất ngày làm việc tiếp theo ngày thông quan.
- Dịch vụ: khi hoàn thành; thu tiền trước thì lập khi thu tiền, trừ đặt cọc, tạm ứng của dịch vụ kế toán, kiểm toán, tư vấn tài chính, thuế, thẩm định giá, khảo sát thiết kế, tư vấn giám sát, lập dự án.
- Xây dựng: khi nghiệm thu, bàn giao. Bất động sản chưa chuyển giao: mỗi lần thu tiền theo tiến độ.
- Dịch vụ số lượng lớn cần đối soát (điện, nước, viễn thông, ngân hàng…): chậm nhất ngày 7 tháng sau. Vé máy bay bán qua website: 5 ngày.
Hóa đơn từ máy tính tiền
- Bắt buộc với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm và doanh nghiệp bán trực tiếp cho người tiêu dùng: siêu thị, trung tâm thương mại, bán lẻ (trừ ô tô, xe máy), ăn uống, nhà hàng, khách sạn, vận tải hành khách, vui chơi giải trí, chiếu phim.
- Không bắt buộc chữ ký số; thông tin người mua chỉ ghi khi người mua yêu cầu; gửi qua tin nhắn, thư điện tử, đường dẫn, mã QR.
Xử lý sai sót (Nghị định 70/2025, từ 01/06/2025)
- Sai tên, địa chỉ người mua, mã số thuế đúng: thông báo người mua, gửi Mẫu 04/SS-HĐĐT cho cơ quan thuế, không lập lại.
- Sai mã số thuế, số tiền, thuế suất, tiền thuế, hàng hóa: hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế; người mua là tổ chức, hộ kinh doanh thì lập văn bản thỏa thuận trước.
- Nhiều hóa đơn cùng người mua trong tháng: một hóa đơn điều chỉnh, thay thế kèm bảng kê 01/BK-ĐCTT.
- Hóa đơn điều chỉnh, thay thế do sai sót khai bổ sung vào kỳ hóa đơn gốc.
- Thủ tục hủy hóa đơn có mã chưa gửi người mua của quy định cũ đã bị bỏ.
Chiết khấu, khuyến mại, trả hàng
- Chiết khấu theo doanh số: trừ vào hóa đơn lần mua cuối hoặc kỳ sau, hoặc lập hóa đơn điều chỉnh kèm bảng kê; kê khai vào kỳ lập hóa đơn điều chỉnh.
- Hàng trả lại: người bán lập hóa đơn điều chỉnh giảm (người mua chỉ lập hóa đơn trả hàng nếu thỏa thuận hoặc tài sản phải đăng ký).
- Hàng khuyến mại có đăng ký: lập hóa đơn, giá tính thuế bằng 0.
- Hóa đơn ghi thiếu thuế suất mà khách không trả thêm: VAT = số đã thu ÷ 1.1 × 10%, trừ số đã kê khai.
Hóa đơn không hợp pháp
- Sử dụng hóa đơn không hợp pháp: hóa đơn giả, chưa hoặc hết giá trị, chưa đăng ký, người bán đã bỏ địa chỉ kinh doanh.
- Sử dụng không hợp pháp hóa đơn: thiếu nội dung bắt buộc, tẩy xóa, hóa đơn khống, ghi sai giá trị thực, dùng cho hàng khác.
- Người mua không được khấu trừ, hoàn thuế, không được tính chi phí CIT.