Thu nhập từ tiền lương, tiền công
- Mọi khoản người lao động nhận vì quan hệ làm việc là thu nhập chịu thuế, trừ khoản luật liệt kê loại trừ: lương, phụ cấp, thưởng, lợi ích bằng tiền hoặc hiện vật, thù lao.
- Hình thức trả không làm đổi kết quả: công ty trả thẳng cho chủ nhà, trường học, hãng bay vẫn là thu nhập của người lao động.
- Cá nhân cư trú chịu thuế trên toàn bộ thu nhập từ tiền lương, kể cả phần công ty mẹ ở nước ngoài trả.
Thời điểm và tỷ giá
- Thu nhập tính vào năm thực trả: thưởng năm 2024 trả tháng 3/2025 là thu nhập năm 2025; lương tháng 13 năm 2025 trả tháng 1/2026 là thu nhập năm 2026.
- Kỳ tính thuế là năm dương lịch. Tỷ giá bảng thuế ACCA: USD 1 = VND 26,500, trừ khi đề cho tỷ giá khác.
- Đề yêu cầu đơn vị nào (USD hay VND) thì trình bày đúng đơn vị đó.
Làm thêm giờ, phụ cấp, thưởng
- Phần không chịu thuế = Tiền làm thêm thực trả − Tiền lương của số giờ đó theo đơn giá ngày thường (áp cho từng hệ số 150%, 200%, 300%).
- Phụ cấp độc hại, nguy hiểm, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp thôi việc, phụ cấp khu vực, trợ cấp chuyển vùng một lần cho người nước ngoài: không chịu thuế trong mức quy định.
- Phụ cấp trách nhiệm, chức vụ, thâm niên, phụ cấp sinh hoạt (cost of living allowance): chịu thuế toàn bộ.
- Thưởng bằng tiền, hiện vật, cổ phiếu đều chịu thuế; hiện vật tính theo giá trị nhận được, gồm cả VAT. Cổ phiếu thưởng, cổ phiếu ảo là thu nhập từ tiền lương, không phải đầu tư vốn 5%. Share option: không tính thuế khi cấp quyền hay khi mua cổ phiếu; cổ phiếu thưởng và cổ phiếu mua theo quyền chịu thuế khi bán (đáp án ACCA 12/2025).
Tiền nhà
- Công ty trả tiền nhà (trả thẳng chủ nhà hoặc hoàn theo hóa đơn): tiền nhà chịu thuế = số nhỏ hơn của tiền nhà thực trả và 15% tổng thu nhập chịu thuế không gồm tiền nhà.
- Phụ cấp nhà bằng tiền gộp vào lương: chịu thuế toàn bộ, không áp trần 15%.
- Trần 15% tính trên thu nhập chịu thuế, không phải thu nhập đã trừ giảm trừ. Theo báo cáo của người chấm kỳ 06/2025, trần chỉ áp cho người nước ngoài là cá nhân cư trú.
Bảo hiểm, thẻ hội viên, đi lại, đào tạo
- Bảo hiểm bắt buộc phần công ty đóng, bảo hiểm sức khỏe và bảo hiểm không tích lũy mua cho chính người lao động: không chịu thuế.
- Bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm không bắt buộc có tích lũy: mua của doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam thì chưa tính thuế khi đóng phí, doanh nghiệp bảo hiểm khấu trừ 10% khi chi trả; mua của doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài thì công ty khấu trừ 10% khi đóng phí.
- Bảo hiểm hưu trí tự nguyện do công ty đóng: chịu thuế toàn bộ trong năm đóng.
- Thẻ hội viên ghi tên người hưởng chịu thuế; thẻ dùng chung cho tập thể không chịu thuế.
- Xe đưa đón từ nhà đến nơi làm việc theo quy chế không chịu thuế; xe dùng việc riêng chịu thuế theo tỷ lệ dùng riêng. Đào tạo phù hợp công việc không chịu thuế.
Vé máy bay, học phí, bữa ăn, trang phục
- Một lượt vé khứ hồi về nước mỗi năm của chính người lao động không chịu thuế; lượt thứ hai, vé của người thân, vé đi nước thứ ba chịu thuế.
- Học phí cho con không chịu thuế khi con học từ mầm non đến hết trung học phổ thông và học tại nước người lao động đang làm việc.
- Bữa ăn giữa ca bằng hiện vật không chịu thuế; tiền ăn chỉ phần vượt mức quy định chịu thuế (đề cũ dùng 730,000 đồng/tháng). Trang phục bằng tiền chỉ phần vượt mức chịu thuế (đề cũ dùng 5 triệu đồng/năm).
Bảng thu nhập trong bài thi
- Liệt kê đủ mọi khoản theo thứ tự đề, ghi 0 cho khoản không chịu thuế, ghi phép tính trên dòng, cộng thu nhập chưa gồm tiền nhà, rồi tính trần 15% cho tiền nhà.