Data Protection Act 2018 và ba vai trò
- Data Protection Act 2018 đặt ra cách nước Anh bảo vệ dữ liệu cá nhân; ban đầu đưa nguyên tắc và quyền của GDPR (hiệu lực tháng 5/2018) vào luật Anh, vẫn áp dụng sau khi Anh rời EU; phạm vi rộng hơn GDPR.
- Hai mục đích: bảo vệ cá nhân khỏi việc thông tin về họ bị dùng sai, và trao cho họ nhiều quyền kiểm soát hơn với thông tin đó.
- Act chỉ bảo vệ dữ liệu về cá nhân; dữ liệu về tổ chức được bảo vệ bằng quy định khác. Nhân viên phải giữ kín tài liệu nhạy cảm về thương mại; kế toán viên có duty of confidentiality.
- Data controller quyết định mục đích và cách thức xử lý; data processor xử lý thay controller; data subject là cá nhân xác định được, không phải công ty.
- Controller giao việc cho processor vẫn phải bảo đảm dữ liệu được xử lý đúng Act.
Phạm vi áp dụng và personal data
- Áp dụng cho dữ liệu lưu ở hệ thống máy tính và hồ sơ giấy; mọi tổ chức: lớn hay nhỏ, vì lợi nhuận hay không, có hay không có tư cách pháp nhân.
- Personal data: thông tin về cá nhân còn sống xác định được trực tiếp hoặc gián tiếp (tên, số tham chiếu, vị trí, định danh trực tuyến); gồm cả ý kiến về người đó.
- Quy tắc riêng cho thực thi pháp luật và cơ quan tình báo nằm ngoài phạm vi môn học.
Thực thi và chế tài
- Information Commissioner (qua ICO) là cơ quan quản lý, có quyền theo luật để xử lý vi phạm.
- Data breach ảnh hưởng tới quyền và tự do của cá nhân: báo Information Commissioner trong 72 giờ; rủi ro cao thì báo cả cá nhân bị ảnh hưởng.
- Chế tài: kết án hình sự khi phạm tội theo Act (ví dụ gắn lại dữ liệu đã ẩn danh với cá nhân); phạt tới £17.5 million hoặc 4% doanh thu toàn cầu.
Sáu nguyên tắc bảo vệ dữ liệu
- Lawfulness, fairness and transparency: có căn cứ hợp lệ; dùng công bằng; rõ ràng, trung thực từ đầu.
- Purpose limitation: mục đích được ghi lại, nói rõ từ đầu; cụ thể, rõ ràng, chính đáng; mục đích mới cần consent trừ khi có căn cứ pháp lý.
- Data minimisation: adequate, relevant and not excessive.
- Accuracy: bước hợp lý để dữ liệu không sai, không gây hiểu lầm; cập nhật; sai thì sửa.
- Storage limitation: không giữ lâu hơn mức cần; retention policy giải thích được; hết cần thì hủy hoặc ẩn danh. Không có số năm cố định.
- Integrity and confidentiality (security): biện pháp an ninh, kỹ thuật và tổ chức phù hợp với rủi ro.
Quyền của data subject
- Tám nhóm: be informed, access, rectification, erasure, restrict processing, data portability, object, quyền về automated decision making và profiling.
- Phần lớn yêu cầu gửi bằng lời hoặc văn bản; trả lời trong một tháng.
- Right to be informed: cung cấp khi thu dữ liệu, hoặc trong một tháng nếu dữ liệu lấy từ nguồn khác.
- Subject access request: bằng lời hoặc văn bản, trả lời trong một tháng, đa số trường hợp miễn phí.
- Rectification có thể bị từ chối trong một số trường hợp; erasure và restrict processing chỉ áp dụng trong một số trường hợp.
- Right to object: tuyệt đối với direct marketing; trường hợp khác được từ chối nếu có lý do thuyết phục.
- Automated decision making và profiling: chỉ dùng trong điều kiện chặt; cá nhân được biết, yêu cầu con người can thiệp, phản đối quyết định.
Các trường hợp miễn trừ
- Chủ lao động xử lý dữ liệu nhân viên đúng luật lao động (hồ sơ nhân sự, bảng lương) không cần consent.
- Cơ sở học thuật được miễn khi xử lý vì mục đích học thuật.
- Tổ chức nghiên cứu khoa học và lịch sử được miễn khi tuân thủ sẽ làm suy giảm hoạt động cốt lõi.
- Quyền cá nhân bị hạn chế khi có thể bị lạm dụng để phạm tội, cản trở tố tụng, gây khó cho cơ quan công quyền và cơ quan quản lý.
Bảo vệ dữ liệu, sustainability và AI
- Act gắn với governance trong sustainability: tổ chức cần chính sách và quy trình kiểm soát việc thu và dùng dữ liệu.
- AI cần lượng dữ liệu lớn nên dễ dẫn tới vi phạm data minimisation, purpose limitation, storage limitation.
- Không nhập dữ liệu được Act bảo vệ vào công cụ AI không ring-fenced; nên chặn cả dữ liệu thương mại nhạy cảm.