Compliance check và enquiry
- Hai loại compliance check: pre-return compliance check (trước khi nộp tờ khai, có khi qua điện thoại) và enquiry chính thức vào tờ khai, yêu cầu giảm thuế, lựa chọn chế độ thuế đã nộp.
- Người nộp thuế bị chọn ngẫu nhiên hoặc vì lý do cụ thể (HMRC cho rằng thuế bị nộp thiếu).
- Pre-return check thường gặp khi: xin clearance, lần trước sổ sách yếu, kiểm tra hệ thống máy tính, tìm hiểu kế hoạch hoặc chương trình tránh thuế, nghi gian lận, người nộp thuế hay khai sai sót sau khi nộp tờ khai VAT.
- Hạn báo mở enquiry (có trong bảng thuế): tờ khai đúng hạn thì ngày tròn một năm sau ngày thực nộp; tờ khai muộn thì quarter day kế tiếp sau ngày tròn một năm đó. Quarter day: 31/1, 30/4, 31/7, 31/10.
- Mỗi tờ khai chỉ bị enquiry chính thức một lần. Sau đó HMRC chỉ còn quy định discovery.
Determination và discovery assessment
- Determination: khi tờ khai không nộp đúng hạn, HMRC ấn định thuế theo thông tin tốt nhất mình có; phải ra trong 3 năm kể từ statutory filing date.
- Determination được coi như self-assessment: HMRC cưỡng chế thu, tính lãi, áp tax-geared penalty; self-assessment do người nộp thuế nộp sẽ thay cho determination.
- Discovery assessment: thu thêm thuế khi phát hiện thất thu do khai báo không đầy đủ, kể cả khi thời hạn compliance check đã qua.
- Thời hạn discovery: 4 năm (không careless, không deliberate), 6 năm (careless), 20 năm (deliberate).
- Mốc đếm: cuối accounting period (corporation tax), cuối tax year 5/4 (income tax, CGT), cuối VAT period (VAT), ngày giao dịch (SDLT), ngày muộn hơn giữa ngày nộp và hạn nộp hoặc hạn kỳ trả cuối (IHT).
Khiếu nại và data analytics
- Được khiếu nại: yêu cầu nộp tài liệu trong compliance check, sửa self-assessment sau compliance check, quyền ra discovery assessment và chính discovery assessment, VAT assessment, penalty assessment.
- Khiếu nại bằng văn bản trong 30 ngày, nêu căn cứ.
- Xin hoãn nộp thuế khi khiếu nại: chỉ với discovery assessment hoặc thuế phát sinh từ compliance check.
- Quy trình: internal review do cán bộ HMRC không liên quan thực hiện → khiếu nại kết quả trong 30 ngày → Tax Chamber của First-tier Tribunal → Upper Tribunal về point of law trong 56 ngày, nếu được cho phép.
- HMRC dùng data analytics; hệ thống Connect ghép dữ liệu trong và ngoài HMRC để tìm các mối liên hệ bị che giấu. Tax adviser cũng dùng công cụ data analytics và trực quan hóa dữ liệu.
- Finance Act 2026: nâng chất lượng dữ liệu thu hàng loạt từ tháng 4/2028 (tiền lãi tài khoản tài chính, doanh số thanh toán thẻ) để điền sẵn tờ khai; nhà cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa báo cáo khách hàng cư trú thuế ở Anh theo CARF.
Quyền của HMRC
- Một bộ quyền thông tin và kiểm tra cho income tax, CGT, corporation tax, VAT, PAYE, IHT, SDLT, SDRT.
- Taxpayer notice: thông tin cần thiết hợp lý; có hoặc không có Tribunal chấp thuận; đòi được statutory records và tài liệu bổ sung (lịch hẹn, biên bản họp, thư từ, hợp đồng).
- Third party notice: cần người nộp thuế đồng ý hoặc Tribunal chấp thuận, trừ khi chỉ về sổ sách VAT bắt buộc; người nộp thuế nhận tóm tắt lý do.
- Unknown-identity notice: khi HMRC tin có thất thu nghiêm trọng; tên, địa chỉ cuối cùng, ngày sinh đòi được không cần căn cứ đó.
- Anti-avoidance information notice (Finance Act 2026): gửi người bị nghi liên quan tới quảng bá chương trình tránh thuế bán đại trà; không tuân thủ bị phạt và phạm tội hình sự.
- Không đòi được working papers của tax adviser dùng để lập tờ khai, hay thư từ giữa tax adviser với khách hoặc cố vấn khác.
- Khiếu nại information notice được, trừ khi Tribunal đã chấp thuận hoặc thông tin là statutory records.
- Inspection: cơ sở kinh doanh, tài sản và tài liệu kinh doanh, không vào phần chỉ dùng để ở; bất kỳ thời điểm hợp lý nào nếu báo bằng văn bản trước ít nhất 7 ngày hoặc cán bộ được ủy quyền thực hiện, chấp thuận; không khiếu nại được.
- Thu nợ từ tài khoản ngân hàng: nợ ít nhất £1,000; để lại ít nhất £5,000; có thời gian phản đối; người nợ phải biết khoản nợ.
- Sanctionable conduct của tax adviser (làm hoặc không làm một việc với ý định gây thất thu thuế): conduct notice; file access notice khi có cơ sở hợp lý để nghi hoặc tax adviser đã bị kết án về tội gian lận hay không trung thực liên quan tới thuế; HMRC phải công bố tên và postcode nếu phạt trên £7,500.
- Phạt sanctionable conduct theo PLR: lần đầu tối đa 70% (trần £1 million), lần 2 đến 5 tối đa 85% (trần £5 million), từ lần 6 tối đa 100% (không trần); đếm trong 20 năm, bỏ qua sau 4 năm không bị phạt; tối thiểu £7,500; có thể giảm khi khai báo.
- File access notice: không tuân thủ £300 cộng tối đa £60 mỗi ngày, sau 30 ngày Tribunal có thể nâng tới £1,000 mỗi ngày; tài liệu có chỗ sai tới £3,000 mỗi chỗ. Khiếu nại được việc bị phạt và mức phạt, không khiếu nại được mức phạt ngày do Tribunal nâng.
- Finance Act 2026: công bố legal professional đứng sau ý kiến pháp lý cho chương trình tránh thuế (trừ hoạt động thuộc legal professional privilege); cấm quảng bá thỏa thuận tránh thuế không có triển vọng thành công, là tội strict liability.
- Từ 18/5/2026, tax adviser làm việc với HMRC thay khách hàng phải đăng ký với HMRC và đạt chuẩn tối thiểu (ví dụ giám sát phòng chống rửa tiền); pháp nhân đăng ký; vi phạm có thể bị đình chỉ, cấm và phạt tiền.
Budget payment plan và Payment Support Service
- Budget payment plan: Direct Debit hằng tuần hoặc hằng tháng cho income tax và Class 4 contributions sắp tới; phải đã nộp đủ thuế trước đó; tự chọn số tiền; tạm dừng tối đa 6 tháng; thiếu thì nộp phần chênh lệch vào hạn thông thường.
- Payment Support Service: cho người không nộp được hoặc dự đoán không nộp được thuế đúng hạn; HMRC có thể cho Time to Pay (TTP) trả góp. Nên liên hệ trước hạn.
- Khoản trong TTP trả đúng lịch không chịu late payment penalty, nhưng late payment interest vẫn chạy từ hạn nộp gốc.