Tóm tắt Chương 2: Statutory audit and regulation — AA

Phần lớn công ty phải kiểm toán vì luật quốc gia bắt buộc (statutory audit). Nhiều nước miễn kiểm toán cho công ty nhỏ, thường theo ngưỡng doanh thu và tổng tài sản.
Trong đề AA, nếu đề không nói khác thì coi như công ty phải kiểm toán.
Phải quản lý kiểm toán viên vì người đọc dựa vào ý kiến kiểm toán nhưng không thấy chất lượng công việc, và kiểm toán viên nhận phí từ chính khách hàng.
Bốn nguồn quy định: luật quốc gia (Companies Act 2006), cơ quan quản lý và ban hành chuẩn mực quốc gia (FRC), cơ quan ban hành chuẩn mực quốc tế (IAASB, IESBA), hội nghề nghiệp (ACCA).

Quyền: tiếp cận sổ sách vào mọi thời điểm; yêu cầu thông tin và giải thích; nhận thông báo và dự general meeting; phát biểu tại general meeting về vấn đề liên quan tới họ với tư cách kiểm toán viên; nhận bản sao written resolution được đề xuất.
Người quản lý cố ý hoặc cẩu thả đưa cho kiểm toán viên thông tin sai, gây hiểu lầm hoặc lừa dối là phạm tội (s.501).
Nghĩa vụ chính: báo cáo cho cổ đông ý kiến về tính trung thực và hợp lý, và việc lập báo cáo theo khuôn khổ và luật công ty.
Nghĩa vụ bổ sung, phần lớn theo dạng báo cáo theo ngoại lệ: sổ kế toán không đầy đủ, báo cáo không khớp sổ, thông tin khác không nhất quán, thiếu thuyết minh quyền lợi giám đốc, không nhận đủ thông tin và giải thích.

Cổ đông bổ nhiệm bằng ordinary resolution (hơn 50% phiếu). Ban giám đốc bổ nhiệm trước kỳ bổ nhiệm đầu tiên, sau giai đoạn được miễn, và để lấp casual vacancy. Không ai bổ nhiệm thì Secretary of State bổ nhiệm.
Thù lao, kể cả chi phí, do bên bổ nhiệm quyết định; nhiều nước bắt buộc thuyết minh trong báo cáo tài chính.

Bãi nhiệm: ordinary resolution tại general meeting, special notice 28 ngày, bản sao gửi kiểm toán viên; kiểm toán viên được gửi văn bản trình bày cho cổ đông; nộp statement of circumstances trong 14 ngày sau khi thôi giữ chức và gửi cơ quan quản lý nghề.
Từ chức: thông báo bằng văn bản kèm statement of circumstances hoặc văn bản nói không có gì (công ty niêm yết và PIE luôn phải có statement); có quyền yêu cầu triệu tập extraordinary general meeting, ban giám đốc gửi thông báo mời họp trong 21 ngày; có quyền yêu cầu gửi văn bản trình bày trước cuộc họp.
Cả hai trường hợp: được nhận thông báo và phát biểu tại cuộc họp mà lẽ ra nhiệm kỳ kết thúc và cuộc họp lấp chỗ trống.

IFAC: tổ chức quốc tế của các hội nghề nghiệp kế toán, phục vụ lợi ích công chúng; ACCA là thành viên. Hội thành viên phải áp dụng chuẩn mực quốc tế.
IAASB và IESBA nay thuộc IFEA, pháp nhân độc lập; IFAC hỗ trợ vận hành. IFAC, Monitoring Group và PIOB cùng bổ nhiệm hội đồng quản trị IFEA.
Chuẩn mực của IAASB (ISA, ISAE) không đứng trên luật quốc gia; phải đọc toàn bộ chuẩn mực; chỉ đi chệch yêu cầu trong trường hợp đặc biệt và phải giải thích được.
Quy trình: research and consultation, transparent debate, exposure for public comment (ít nhất 120 ngày), consideration of comments, affirmative approval (ít nhất 2/3 thành viên).

Ba cách áp dụng: chuẩn mực quốc gia theo nguyên tắc ISA; áp dụng ISA không thêm hướng dẫn (Nam Phi); áp dụng ISA có thêm hướng dẫn (ISAs (UK)).
IAASB trao đổi hai chiều với liaison group of national standard setters, họp hằng năm.
Hội nghề nghiệp như ACCA quản lý qua đào tạo (trước khi cấp chứng chỉ và CPD) và đạo đức (quy tắc dựa trên IESBA Code, kỷ luật khi thiếu năng lực, vi phạm đạo đức hoặc có hành vi mất uy tín).