Tóm tắt Chương 17: Earnings per share

Môn Diploma in International Financial Reporting (DipIFR), chương 17/24

Mục tiêu và phạm vi của IAS 33

  • Mục tiêu: so sánh hiệu quả giữa các doanh nghiệp trong cùng kỳ và của cùng doanh nghiệp qua các kỳ, bằng cách quy định chặt số cổ phiếu và cách trình bày.
  • Bắt buộc với doanh nghiệp có cổ phiếu phổ thông hoặc potential ordinary shares giao dịch công khai, hoặc đang làm thủ tục niêm yết. Có cả báo cáo hợp nhất và báo cáo riêng thì chỉ cần EPS hợp nhất. Tự nguyện công bố thì phải theo IAS 33. IFRS for SMEs không có EPS.
  • Potential ordinary shares: công cụ chuyển đổi (trái phiếu, cổ phần ưu đãi), quyền chọn và chứng quyền, chương trình cổ phiếu cho nhân viên, contingently issuable shares.

Earnings cho basic EPS

  • Basic EPS = Profit or loss attributable to ordinary equity holders of the parent ÷ Weighted average number of ordinary shares.
  • Tử số: profit for the year trừ NCI, trừ cổ tức của cổ phần ưu đãi phân loại vốn chủ.
  • Cổ phần ưu đãi hoàn lại là financial liability: cổ tức đã là finance cost (financing category), không trừ lần nữa.
  • Cổ phần ưu đãi vốn chủ cumulative: trừ cổ tức của kỳ dù chưa công bố; không trừ thêm nợ cổ tức năm trước trả trong năm. Non-cumulative: chỉ trừ cổ tức đã công bố cho kỳ.
  • Câu 2: lợi nhuận đã sửa = lợi nhuận nháp ± các điều chỉnh qua profit or loss; khoản qua OCI không ảnh hưởng EPS. Own figure rule áp dụng.

Số cổ phiếu bình quân gia quyền

  • Mỗi lượng cổ phiếu × tỷ lệ thời gian lưu hành; tính từ ngày khoản đối giá phải thu.
  • Cổ phiếu phát hành để mua công ty con: từ ngày mua. Cổ phiếu mua lại: trừ từ ngày mua lại. Partly paid: theo tỷ lệ hưởng cổ tức. Contingently issuable: khi đủ điều kiện.
  • Phát hành theo giá thị trường: chỉ bình quân theo thời gian, không sửa số so sánh.

Bonus issue và share split

  • Không có nguồn lực mới: coi như xảy ra từ đầu kỳ sớm nhất được trình bày; không chia theo thời gian cho cổ phiếu thưởng.
  • Bonus fraction = số cổ phiếu sau ÷ số cổ phiếu trước (1 cho 4 → 5/4). Năm nay nhân mọi số cổ phiếu trước sự kiện; EPS so sánh nhân nghịch đảo.
  • Xảy ra sau ngày kết thúc kỳ, trước ngày phát hành báo cáo: tính lại EPS mọi kỳ trên số cổ phiếu mới và thuyết minh.

Rights issue

  • TERP = (fair value cổ phiếu trước khi thực hiện quyền + tiền thu) ÷ (số cổ phiếu trước + số cổ phiếu mới).
  • Hệ số = giá cum-rights ngay trước khi thực hiện quyền ÷ TERP, nhân cho số cổ phiếu trước ngày thực hiện quyền. EPS so sánh × TERP ÷ giá cum-rights.
  • Nhiều sự kiện trong năm: bảng theo giai đoạn, mỗi giai đoạn nhân hệ số của mọi bonus và rights issue xảy ra sau đó trong năm.

Diluted EPS

  • Coi potential ordinary shares đã chuyển đổi từ đầu kỳ hoặc từ ngày phát hành nếu muộn hơn; tỷ lệ chuyển đổi có lợi nhất cho người nắm giữ.
  • Trái phiếu chuyển đổi: cộng chi phí lãi đã ghi nhận (lãi suất thực trên phần nợ) × (1 − thuế suất); đề chỉ cho coupon thì dùng coupon và nêu giả định; cộng số cổ phiếu tối đa.
  • Cổ phần ưu đãi chuyển đổi: cộng lại cổ tức đã trừ, không có hiệu ứng thuế.
  • Quyền chọn, chứng quyền: cổ phiếu cho không = số quyền − số quyền × giá thực hiện ÷ giá thị trường bình quân; tử số không đổi. Giá thực hiện ≥ giá thị trường bình quân thì loại. Cấp giữa năm thì chia theo thời gian.
  • Không trình bày lại diluted EPS kỳ trước khi giả định thay đổi hoặc công cụ đã chuyển đổi.

Antidilution

  • Chỉ đưa vào công cụ làm EPS từ continuing operations giảm (control number là lợi nhuận từ continuing operations).
  • Xếp theo EPS gia tăng từ thấp đến cao (quyền chọn đứng đầu), cộng lần lượt, dừng khi EPS tăng so với bước trước.
  • Lỗ từ continuing operations: mọi potential ordinary shares đều antidilutive.

Trình bày và thuyết minh

  • Basic và diluted EPS cho continuing operations và tổng lợi nhuận trên statement of profit or loss, mức nổi bật như nhau, mọi kỳ, kể cả khi âm. EPS của discontinued operation trên báo cáo hoặc trong notes.
  • Thuyết minh tử số, mẫu số và đối chiếu; công cụ antidilutive chưa đưa vào; giao dịch cổ phiếu quan trọng sau kỳ báo cáo (không điều chỉnh EPS).
  • IFRS 18: additional amounts per share chỉ dùng tử số là phần thuộc cổ đông phổ thông của công ty mẹ của một total/subtotal của IFRS 18 hoặc MPM, chỉ trong notes, mẫu số theo IAS 33, basic và diluted nổi bật như nhau.

EPS như thước đo hiệu quả

  • Xu hướng EPS tốt hơn xu hướng lợi nhuận vì tính đến vốn cổ đông góp thêm theo thời gian và loại bỏ tác động của bonus issue, share split.
  • Giới hạn: tử số phụ thuộc chính sách kế toán và ước tính, dễ bị làm đẹp khi thưởng gắn với EPS; không tính rủi ro, dòng tiền; mua lại cổ phiếu làm EPS tăng mà lợi nhuận không đổi.

Bản đầy đủ gồm

Bài giảng chi tiết, flashcard lặp lại ngắt quãng, ngân hàng câu hỏi luyện thi, lộ trình theo ngày thi và trợ lý AI theo từng chương (có giới hạn). Dùng trọn 1 năm.

790.000đ645.000đdùng 1 năm

Hoàn 100% trong 7 ngày nếu bạn chưa dùng quá 30% khoá học.

Giá ưu đãi early bird 645.000đ

790.000đ645.000đdùng 1 năm
Mua ngay