Nguyên tắc hợp nhất
- Báo cáo hợp nhất trình bày mẹ và con như một đơn vị kinh tế duy nhất (IFRS 10): cộng từng dòng, loại khoản đầu tư với vốn chủ của con tại ngày mua, trình bày NCI trong vốn chủ, loại toàn bộ số dư và giao dịch nội bộ.
- Tài sản và nợ của con cộng 100%; share capital và share premium chỉ của mẹ; reserves trước ngày mua của con vào goodwill, phần sau ngày mua chia giữa mẹ và NCI.
- Thứ tự làm bài: cấu trúc tập đoàn, sửa báo cáo riêng của mẹ, W1 tài sản thuần hai thời điểm, goodwill, NCI, group reserves, cộng từng dòng, kiểm tra tổng tài sản bằng tổng vốn chủ và nợ.
Bộ working
- Cấu trúc tập đoàn ghi một dòng, không đánh số. W1 net assets tại ngày mua và ngày báo cáo (share capital, reserves, fair value adjustment còn lại, deferred tax, lãi chưa thực hiện khi con bán).
- W2 Goodwill = consideration transferred + NCI tại ngày mua − fair value net assets tại ngày mua − suy giảm lũy kế.
- W3 NCI = NCI tại ngày mua + NCI % × thay đổi sau ngày mua − NCI % × suy giảm (chỉ khi NCI theo fair value). Với proportionate method, NCI cuối kỳ = NCI % × net assets cuối kỳ.
- W4 group retained earnings = mẹ đã sửa + phần của mẹ trong thay đổi retained earnings sau ngày mua của con − phần của mẹ trong suy giảm − lãi chưa thực hiện khi mẹ bán. W5 other components of equity tương tự.
Fair value và consideration
- Đo theo fair value tại ngày mua ở cả consideration và tài sản thuần để goodwill đúng và tập đoàn có cost đúng cho tài sản đã mua.
- Goodwill tự tạo không ghi nhận (IAS 38); goodwill mua về ghi nhận, không khấu hao, kiểm tra suy giảm hằng năm. Tài sản vô hình con chưa ghi (brand, danh sách khách hàng) được ghi riêng nếu identifiable.
- IFRS 13: fair value là exit price giữa market participants; xét thị trường chính, highest and best use, giả định của market participants; ba cấp dữ liệu Level 1, 2, 3.
- Share exchange = số cổ phần mẹ phát hành × giá cổ phiếu mẹ tại ngày mua; mệnh giá vào share capital, phần vượt vào share premium.
- Deferred consideration theo giá trị hiện tại; unwinding = số dư đầu kỳ × lãi suất, vào finance cost (financing category).
- Contingent consideration theo fair value tại ngày mua. Sau đó: thông tin về tình hình tại ngày mua trong measurement period (tối đa 12 tháng) thì sửa goodwill; sự kiện sau ngày mua thì đo lại nợ phải trả qua profit or loss; nếu là equity thì không đo lại.
- Chi phí mua (luật sư, tư vấn, due diligence) ghi vào chi phí, operating category; chi phí phát hành cổ phiếu trừ vào vốn chủ.
NCI, goodwill, bargain purchase
- NCI theo fair value (giá cổ phiếu con × số cổ phần NCI) cho full goodwill; NCI theo tỷ lệ cho goodwill của riêng mẹ. Chênh lệch là goodwill thuộc NCI.
- Goodwill âm: rà soát lại nhận diện và đo lường, phần còn lại ghi ngay vào profit or loss (operating category), quy toàn bộ cho mẹ.
Fair value adjustment
- PPE: cộng chênh lệch, khấu hao thêm theo thời gian còn lại tại ngày mua; đất không khấu hao; inventories hết khi hàng bán; nợ phải trả theo fair value.
- Contingent liability của con là nghĩa vụ hiện tại, fair value đo được thì ghi nhận (ngoại lệ so với IAS 37), trừ khỏi net assets, goodwill tăng; sau đó đo theo số lớn hơn giữa số theo IAS 37 và số ghi ban đầu.
- Không ghi nhận: chi phí tái cơ cấu bên mua định làm, lỗ hoạt động tương lai.
- Deferred tax = thuế suất × chênh lệch tạm thời ở mỗi cột W1; ngoại lệ đo lường của IFRS 3: deferred tax (IAS 12), phúc lợi nhân viên (IAS 19), share-based payment (IFRS 2), tài sản giữ để bán (IFRS 5).
Trước, sau ngày mua và thoái vốn
- Mua giữa kỳ: RE tại ngày mua = RE đầu năm + lợi nhuận cả năm × số tháng trước ngày mua ÷ 12, nếu lợi nhuận phát sinh đều.
- Cổ tức con trả mẹ bị loại khi hợp nhất; phần trả NCI giảm NCI qua net assets của con.
- Thoái toàn bộ: lãi ở báo cáo riêng của mẹ = tiền thu − giá trị ghi sổ khoản đầu tư; lãi hợp nhất = tiền thu + NCI tại ngày thoái − net assets − goodwill còn lại.
Giao dịch nội bộ
- Loại 100% số dư, doanh thu, chi phí, cổ tức, khoản vay và lãi nội bộ. Lệch current account: tiền đang chuyển Dr Cash / Cr Receivables; hàng đang đi đường Dr Inventories / Cr Payables; rồi triệt tiêu.
- Unrealised profit = hàng nội bộ còn tồn × tỷ lệ lãi trên giá bán; mark-up X% thì tỷ lệ là X/(100 + X). Mẹ bán: trừ W4; con bán: trừ W1, mẹ và NCI cùng chịu. Hàng tồn kho luôn giảm 100%. Có thể kèm deferred tax asset.
- Chuyển nhượng PPE: số ròng = lãi chuyển nhượng − khấu hao chênh lệch lũy kế; trừ cả số ròng vào bên bán (con bán: W1, NCI chịu phần của mình; mẹ bán: W4, NCI không đổi); PPE hợp nhất giảm đúng số ròng.
Suy giảm goodwill
- So giá trị ghi sổ CGU (net assets W1 + goodwill) với recoverable amount (số cao hơn giữa fair value less costs of disposal và value in use); trừ goodwill trước; không hoàn nhập.
- Proportionate method: nhân lên goodwill × 100 ÷ tỷ lệ của mẹ, chỉ ghi nhận phần của mẹ, toàn bộ vào W4. Fair value method: không nhân lên, chia suy giảm cho mẹ và NCI.
Câu 1 trên bảng tính
- Sửa báo cáo riêng của mẹ trước: chi phí mua, consideration chưa ghi, công cụ tài chính, dự phòng, khoản đầu tư FVOCI/FVTPL.
- Mỗi ô là công thức hoặc có phép tính bên cạnh; working đặt trên cùng trang, không ở scratch pad; không viết giải thích; khoảng 49 phút.