Tài sản cố định và nguyên giá
- Tài sản cố định hữu hình: chắc chắn thu lợi ích kinh tế, thời gian sử dụng trên 1 năm, nguyên giá từ 30 triệu đồng. Không đủ tiêu chuẩn thì ghi chi phí hoặc phân bổ dần.
- Tiêu chuẩn 30 triệu xét cho từng tài sản; hệ thống nhiều bộ phận liên kết, thiếu một bộ phận không hoạt động được, tính là một tài sản.
- Quyền sử dụng đất lâu dài không khấu hao; có thời hạn thì phân bổ theo thời hạn. Tài sản vô hình khác tối đa 20 năm.
- Nguyên giá = giá mua − chiết khấu, giảm giá + thuế không được hoàn + vận chuyển, lắp đặt, chạy thử, lệ phí, lãi vay giai đoạn đầu tư. VAT được khấu trừ không vào nguyên giá.
Khấu hao được trừ
- Không được trừ: tài sản không dùng cho kinh doanh (trừ tài sản phục vụ người lao động như nhà ăn, nhà nghỉ giữa ca, nhà ở công nhân), không có chứng từ sở hữu, không hạch toán, đã khấu hao hết, phần vượt mức quy định.
- Tạm dừng theo mùa vụ dưới 9 tháng, hoặc để sửa chữa, bảo dưỡng dưới 12 tháng: khấu hao vẫn được trừ.
- Thời gian khấu hao theo khung Phụ lục I TT 45/2013 (đường bộ 6–10 năm, máy công cụ 7–15, máy khác 5–12, thiết bị tin học 3–8). Khấu hao kế toán nhanh hơn khung: cộng lại phần vượt, năm sau trừ ra khi sổ kế toán đã hết.
- Trích khấu hao từ ngày tăng, dừng từ ngày giảm; tháng có biến động tính theo số ngày.
- Đường thẳng: nguyên giá ÷ số năm; đề cho giá trị thanh lý ước tính thì (nguyên giá − giá trị thanh lý) ÷ số năm (đề 06/2026: (5,800 − 1,000) ÷ 60 = 80 triệu/tháng); doanh nghiệp có lãi được nhanh tối đa 2 lần. Số dư giảm dần: hệ số 1.5 (đến 4 năm), 2.0 (trên 4 đến 6 năm), 2.5 (trên 6 năm), chuyển sang chia đều khi số theo tỷ lệ nhanh không cao hơn giá trị còn lại chia số năm còn lại.
Ô tô, sửa chữa, thanh lý
- Ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống: khấu hao được trừ tính trên nguyên giá tối đa 1.6 tỷ đồng, trừ xe kinh doanh vận tải hành khách, du lịch, khách sạn, xe mẫu, lái thử.
- Sửa chữa khôi phục năng lực ban đầu: chi phí hoặc phân bổ tối đa 3 năm. Nâng cấp: tăng nguyên giá; nếu đã ghi chi phí thì cộng lại khoản chi và trừ ra khấu hao từ ngày nâng cấp xong.
- Lãi thanh lý = tiền thu chưa VAT − giá trị còn lại − chi phí thanh lý, là thu nhập khác; thường đã có trong lợi nhuận kế toán nên điều chỉnh bằng 0.
Dự phòng
- Dự phòng được trừ khi trích đúng TT 48/2019: giảm giá hàng tồn kho (giá gốc − giá trị thuần, từng mặt hàng), tổn thất đầu tư, nợ phải thu khó đòi, bảo hành; trích và hoàn nhập khi lập báo cáo tài chính năm.
- Nợ khó đòi quá hạn 6 tháng đến dưới 1 năm 30%; 1 đến dưới 2 năm 50%; 2 đến dưới 3 năm 70%; từ 3 năm 100%. Người nợ phá sản, mất tích, bỏ trốn: tự ước tính tổn thất. Dự phòng chung theo phần trăm: không được trừ.
- Quỹ dự phòng trợ cấp thôi việc không được trừ; trợ cấp thôi việc thực trả đúng Bộ luật Lao động được trừ.
- Trích vượt hoặc sai loại: cộng lại. Hoàn nhập hoặc thực chi cho khoản đã bị cộng lại năm trước: trừ ra.