Chuỗi tính thuế TNDN
- Thu nhập chịu thuế = lợi nhuận kế toán trước thuế + điều chỉnh tăng − điều chỉnh giảm.
- Thu nhập tính thuế = thu nhập chịu thuế − thu nhập miễn thuế − lỗ được chuyển (tối đa 5 năm).
- Quỹ phát triển khoa học và công nghệ: trích tối đa 20% thu nhập tính thuế; Luật 67 không ghi dòng trừ quỹ trong công thức, đề cho số trích thì trừ trước khi nhân thuế suất và ghi giả định.
- Thuế TNDN phải nộp = thu nhập tính thuế × thuế suất − thuế nước ngoài được khấu trừ; số còn phải nộp = thuế phải nộp − số đã tạm nộp.
- Cổ tức nhận từ doanh nghiệp Việt Nam đã nộp thuế là thu nhập miễn thuế; trừ một lần, trong bảng điều chỉnh hoặc ở dòng riêng.
- Tờ khai quyết toán năm mẫu 03/TNDN đi theo cùng chuỗi, lỗ kê trên phụ lục chuyển lỗ.
Bảng điều chỉnh trong câu 15 điểm
- Mỗi ghi chú: kế toán đã ghi chưa, ghi bao nhiêu; luật thuế tính bao nhiêu; chênh lệch tăng hay giảm.
- Cộng lại: chi phí không được trừ, phần vượt mức, doanh thu thuế đã phát sinh mà kế toán chưa ghi, thuế nước ngoài ghi vào chi phí.
- Trừ ra: doanh thu kế toán đã ghi nhưng chưa chịu thuế (thu trước dịch vụ chưa làm), chi phí được trừ chưa ghi, thu nhập miễn thuế.
- Ghi 0 kèm lý do cho khoản không điều chỉnh (lãi tiền gửi, lãi chuyển nhượng vốn đã nằm trong lợi nhuận).
- Mỗi dòng một câu giải thích nói quy tắc; một đơn vị VND million; ghi thuế suất.
Thuế suất
- Bảng thuế ACCA: 20%. Luật 67/2025: 15% nếu tổng doanh thu năm trước không quá 3 tỷ đồng; 17% nếu trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng.
- Luôn 20%: chuyển nhượng vốn, quyền góp vốn, bất động sản (trừ nhà ở xã hội), thu nhập từ nước ngoài, kể cả khi doanh nghiệp được 15%, 17% hay ưu đãi. Thu nhập khác không liên quan đến kinh doanh chính (lãi tiền gửi có kỳ hạn từ tiền nhàn rỗi) cũng chịu 20%, ghi giả định.
Thu nhập từ nước ngoài và khấu trừ thuế
- Doanh nghiệp Việt Nam chịu thuế trên thu nhập toàn cầu. Thu nhập nước ngoài kê khai vào kỳ phát sinh nghĩa vụ thuế ở nước ngoài, không chờ chuyển tiền về.
- Kê khai theo số trước thuế nước ngoài: thực nhận + thuế nước ngoài. Thuế suất 20%; không dùng ưu đãi trong nước.
- Cổ tức từ công ty con ở nước ngoài chịu thuế, không miễn.
- Lãi, lỗ ở nước ngoài không bù trừ với lãi, lỗ trong nước.
- Khấu trừ = số nhỏ hơn của thuế đã nộp ở nước ngoài và thuế Việt Nam trên khoản thu nhập đó; tính riêng từng khoản; phần vượt không hoàn, không chuyển.
- Thuế được miễn, giảm ở nước sở tại cũng được trừ khi tính thuế phải nộp tại Việt Nam, trong giới hạn thuế Việt Nam. Nước không có DTA: Việt Nam thu phần chênh lệch nếu thuế nước ngoài thấp hơn.
- Thuế nước ngoài ghi vào chi phí: cộng lại, rồi khấu trừ vào số thuế phải nộp.
Cơ sở thường trú và hình thức hiện diện
- PE: chi nhánh, văn phòng điều hành, nhà máy, mỏ; công trình xây dựng, lắp đặt; cung cấp dịch vụ qua người làm công; đại lý; đại diện ký hợp đồng hoặc thường xuyên giao hàng; sàn thương mại điện tử, nền tảng số.
- Có PE: chịu thuế trên thu nhập tại Việt Nam và thu nhập ở nước ngoài liên quan đến PE. Không có PE: chỉ thu nhập phát sinh tại Việt Nam, qua thuế nhà thầu.
- DTA có định nghĩa PE riêng (có thể có ngưỡng thời gian) thì theo hiệp định.
- Văn phòng đại diện: không kinh doanh, không phải PE, không chịu thuế TNDN. Chi nhánh: là PE, 20%. Công ty con: doanh nghiệp Việt Nam, 20% trên thu nhập toàn cầu.
- Chi phí quản lý của công ty mẹ phân bổ cho PE được trừ tối đa: chi phí quản lý × doanh thu cơ sở tại Việt Nam ÷ tổng doanh thu công ty mẹ.