Quyền và nghĩa vụ
- Cơ quan thuế quản lý theo rủi ro; được yêu cầu cung cấp thông tin (kể cả tài khoản ngân hàng), kiểm tra, thanh tra, ấn định thuế, cưỡng chế, xử phạt và công khai vi phạm.
- Ấn định thuế khi người nộp thuế không đăng ký, không khai, không nộp hồ sơ bổ sung theo yêu cầu, sổ sách sai, không xuất trình chứng từ, không chấp hành quyết định kiểm tra, giá không theo thị trường, dùng hóa đơn không hợp pháp, tẩu tán tài sản.
- Người nộp thuế làm theo văn bản hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền thì không bị phạt, không bị tính tiền chậm nộp.
Kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế
- Cơ quan thuế đối chiếu hồ sơ với dữ liệu, gửi thông báo yêu cầu giải trình; hạn giải trình 10 ngày làm việc kể từ ngày ban hành thông báo; tối đa hai lần thông báo.
- Giải trình đúng: chấp nhận hồ sơ. Khai sai: khai bổ sung, nộp thuế thiếu và tiền chậm nộp, không bị phạt.
- Không giải trình hoặc giải trình không đạt: ấn định thuế, kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế, hoặc đưa vào kế hoạch kiểm tra, thanh tra.
Kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế
- Gửi quyết định trong 3 ngày làm việc kể từ ngày ký; công bố trong 10 ngày làm việc kể từ ngày ký.
- Làm việc tại trụ sở tối đa 10 ngày làm việc kể từ ngày công bố; gia hạn một lần, tối đa 10 ngày làm việc.
- Ký biên bản kiểm tra trong 5 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc kiểm tra; trưởng đoàn báo cáo trong 3 ngày làm việc sau khi ký.
- Kiểm tra theo kế hoạch, chuyên đề, theo kiến nghị cơ quan khác, khi tổ chức lại doanh nghiệp: tối đa 1 lần/năm.
- Dấu hiệu trốn thuế: đoàn báo cáo thủ trưởng trong 5 ngày làm việc; thủ trưởng quyết định thanh tra hay chuyển cơ quan điều tra. Quá trình kiểm tra ghi nhật ký điện tử.
- Người nộp thuế được từ chối kiểm tra khi không có quyết định, bảo lưu ý kiến trong biên bản.
Khai bổ sung và mốc công bố quyết định
- Khai bổ sung trong 10 năm kể từ hạn nộp hồ sơ của kỳ sai sót, trước khi công bố quyết định thanh tra, kiểm tra tại trụ sở.
- Tự khai bổ sung và nộp đủ trước ngày công bố: nộp thuế thiếu và tiền chậm nộp, không bị phạt.
- Sau ngày công bố (Luật 56/2024, đề 06/2026): kỳ, loại thuế thuộc phạm vi kiểm tra không được khai bổ sung, chỉ bổ sung hồ sơ giải trình; sai sót xử lý trong kết luận: thuế thiếu, tiền chậm nộp, phạt 20% (hoặc phạt trốn thuế).
- Kỳ, loại thuế không thuộc phạm vi quyết định: vẫn tự khai bổ sung, không bị phạt.
Thanh tra thuế
- Thanh tra khi có dấu hiệu vi phạm, để giải quyết khiếu nại, tố cáo, theo phân loại rủi ro, theo kiến nghị của Kiểm toán nhà nước, Thanh tra nhà nước.
- Quyết định gửi trong 3 ngày làm việc, công bố trong 15 ngày kể từ ngày ban hành; thời hạn thanh tra theo pháp luật về thanh tra.
- Biện pháp với hành vi trốn thuế: thu thập thông tin, tạm giữ tài liệu, tang vật, khám nơi cất giấu.
Khiếu nại và khởi kiện
- Thời hiệu khiếu nại 90 ngày (ngày lịch) kể từ ngày nhận quyết định; lần đầu gửi người ra quyết định, giải quyết trong 30 ngày (phức tạp 45 ngày); lần hai gửi cấp trên trực tiếp; hoặc khởi kiện ra Tòa án, thời hiệu 1 năm.
- Đang khiếu nại vẫn phải nộp đủ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt theo quyết định, trừ khi có quyết định tạm đình chỉ; nộp thừa được hoàn lại.