Ba khoản phải nộp
- Vi phạm có thể kéo theo ba khoản tách riêng: tiền thuế thiếu, tiền chậm nộp, tiền phạt.
- Tiền phạt và tiền chậm nộp là chi phí không được trừ khi tính thuế TNDN.
- Khung phạt thủ tục là mức cho tổ chức; cá nhân, hộ kinh doanh bằng 1/2. Mức cụ thể là trung bình khung; mỗi tình tiết giảm nhẹ hoặc tăng nặng điều chỉnh 10% mức trung bình, trong phạm vi khung.
Tiền chậm nộp
- Tiền chậm nộp = Số thuế nộp chậm × 0.03% × Số ngày chậm nộp.
- Đếm theo ngày lịch, liên tục, kể cả ngày nghỉ (Luật 56/2024 sửa Luật Quản lý thuế, cách của đề 06/2026): từ ngày tiếp theo hạn nộp đến ngày liền trước ngày nộp tiền. Hạn 20/08, nộp 30/08: từ 21/08 đến 29/08, 9 ngày.
- Hạn nộp rơi vào ngày nghỉ thì lùi sang ngày làm việc tiếp theo rồi mới đếm.
- Đề kỳ 12/2024 từng đếm theo Thông tư 80 (từ ngày thứ hai sau hạn: hạn 31/03 thì từ 02/04); từ kỳ 06/2026 không dùng cách này.
- Khai bổ sung làm tăng thuế hoặc kiểm tra phát hiện khai thiếu: tính từ ngày sau hạn nộp thuế của kỳ bị sai.
- Khai bổ sung chỉ làm giảm số thuế còn được khấu trừ, không phát sinh số phải nộp: không có tiền chậm nộp. Hoàn sai: tính từ ngày nhận tiền hoàn.
- Không tính khi làm theo văn bản hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền, trên số thuế tối đa bằng số ngân sách còn nợ doanh nghiệp, trong thời gian khoanh nợ. Miễn khi bất khả kháng, tối đa bằng thiệt hại trừ bảo hiểm, bồi thường.
Tạm nộp thuế TNDN
- Tạm nộp theo quý, hạn ngày 30 tháng đầu quý sau; tổng bốn quý tối thiểu 80% số thuế quyết toán.
- Phần thiếu = 80% × quyết toán − đã tạm nộp, chịu tiền chậm nộp từ ngày sau hạn tạm nộp quý 4 (từ 31/01) đến ngày liền trước ngày nộp, cùng cách đếm chung.
- Phần còn lại (tối đa 20%) nộp đến hạn quyết toán (31/03); nộp muộn thì tính từ 01/04.
Phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế (tổ chức)
- Quá hạn 1–5 ngày có tình tiết giảm nhẹ: cảnh cáo. 1–30 ngày: 2–5 triệu (trung bình 3.5). 31–60 ngày: 5–8 triệu (6.5). 61–90 ngày, hoặc trên 90 ngày không phát sinh thuế: 8–15 triệu (11.5).
- Trên 90 ngày, có thuế phải nộp, đã nộp thuế và tiền chậm nộp trước khi bị kiểm tra: 15–25 triệu, tối đa bằng số thuế nhưng không dưới 11.5 triệu. Chưa nộp thuế: xử lý như trốn thuế.
Khai sai và trốn thuế
- Khai sai dẫn đến thiếu thuế (nghiệp vụ đã ghi sổ, có hóa đơn hợp pháp): phạt 20% số thuế thiếu hoặc số được hoàn, miễn, giảm cao hơn.
- Trốn thuế (không ghi sổ doanh thu, không xuất hóa đơn, hóa đơn không hợp pháp, quá 90 ngày không khai...): phạt 1 lần (có tình tiết giảm nhẹ), 1.5 lần (không có tình tiết), 2; 2.5; 3 lần (1, 2, từ 3 tình tiết tăng nặng). Đề không cho tình tiết thì dùng 1.5 lần.
- Tự khai bổ sung, nộp đủ trước khi công bố quyết định kiểm tra, thanh tra tại trụ sở: không phạt.
Thời hiệu và truy thu
- Thời hiệu xử phạt: thủ tục thuế 2 năm; khai sai, trốn thuế 5 năm (từ ngày sau hạn nộp hồ sơ của kỳ vi phạm).
- Quá thời hiệu vẫn nộp thuế thiếu và tiền chậm nộp cho 10 năm trở về trước kể từ ngày phát hiện; không đăng ký thuế thì truy thu toàn bộ thời gian.