FX market và cách đọc tỷ giá
- FX market là thị trường tài chính lớn nhất thế giới; phần lớn giao dịch phục vụ dòng vốn và đầu cơ, FX swap chiếm khối lượng lớn nhất. Hedging giảm rủi ro tỷ giá đang có; speculating làm tăng rủi ro tỷ giá.
- Sell side: ngân hàng đa quốc gia lớn. Buy side: doanh nghiệp, real money accounts (quỹ tương hỗ, quỹ hưu trí, bảo hiểm, ít dùng phái sinh), leveraged accounts (hedge fund, tự doanh), chính phủ, sovereign wealth funds, ngân hàng trung ương, bán lẻ.
- Tỷ giá P/B: số đơn vị price currency đổi một đơn vị base currency. Tỷ giá tăng thì base currency lên giá. A/B = 1 ÷ (B/A).
- Direct quote: nội tệ là price currency; indirect quote: nội tệ là base currency. Spot giao sau hai ngày làm việc; forward chốt tỷ giá cho giao dịch tương lai (10 million GBP × 1.192 = 11.92 million EUR).
Nominal và real exchange rate
- Real P/B = nominal P/B × (CPIbase currency ÷ CPIprice currency). Ví dụ: $1.60/£ × 112 ÷ 110 = $1.629/£.
- Nominal P/B tăng hoặc giá ở nước base tăng tương đối: real P/B tăng, sức mua của price currency giảm. Giá ở nước price tăng tương đối: real P/B giảm.
- %Δ real ≈ %Δ nominal + lạm phát nước base − lạm phát nước price. Real exchange rate không giao dịch; PPP dự báo tỷ giá kém.
Phần trăm thay đổi
- %Δ base currency = P/B mới ÷ P/B cũ − 1; %Δ price currency = P/B cũ ÷ P/B mới − 1 = 1 ÷ (1 + %Δ base) − 1.
- USD/EUR 1.42 → 1.39: euro mất giá 2.11%, đô la lên giá 2.16%. JPY/CAD 75 → 78: CAD lên giá 4.0%, JPY mất giá 3.8%.
Exchange rate regime
- Không có chế độ lý tưởng: không thể cùng lúc có tỷ giá cố định đáng tin, chuyển đổi tự do và chính sách tiền tệ độc lập.
- Không có tiền riêng: formal dollarization, monetary union. Có tiền riêng: currency board (cam kết bằng luật, dự trữ 100%, có seigniorage, không làm lender of last resort), conventional fixed peg (±1%, không cam kết bằng luật, dự trữ tùy ý), target zone (vd. ±2%), crawling peg (điều chỉnh định kỳ; active hay passive), crawling bands (nới rộng dần, lối ra khỏi peg), managed floating (dirty float), independently floating.
Thương mại, dòng vốn, capital restrictions
- X − M ≡ (S − I) + (T − G). Trade deficit đi cùng thặng dư capital account và tiết kiệm trong nước thấp hơn đầu tư.
- Dòng vốn quyết định tỷ giá ngắn và trung hạn; dòng thương mại quan trọng trong dài hạn.
- Mục tiêu của capital restrictions: giảm biến động giá tài sản, giữ tỷ giá cố định, giữ lãi suất thấp và chính sách tiền tệ độc lập, bảo vệ ngành chiến lược. Cái giá: giảm phúc lợi dài hạn, chi phí quản lý, trì hoãn điều chỉnh, ấn tượng xấu với nhà đầu tư.