Tóm tắt Reading 26: Business Models

Môn CFA Level I (CFA1), Reading 26/102

Đặc điểm của business model

  • Business model trả lời năm câu hỏi: ai (khách hàng), cái gì (sản phẩm, nhu cầu), ở đâu (kênh), bao nhiêu (giá), bằng cách nào (tài sản, nhà cung cấp, tổ chức). Không chi tiết đến mức kế hoạch kinh doanh: dự báo doanh thu, chi phí thuộc kế hoạch tài chính.
  • Analyst dùng mô tả của ban lãnh đạo làm điểm xuất phát nhưng phải kiểm chứng độc lập và theo dõi liên tục.
  • Segmenting: chia khách hàng theo địa lý, nhân khẩu học, hành vi, thu nhập… B2B bán cho doanh nghiệp, B2C bán cho người tiêu dùng.
  • Kênh: qua trung gian (bán buôn, bán lẻ, đại lý, bên nhận nhượng quyền), direct sales, omnichannel (kết hợp kênh số và vật lý). Kênh ảnh hưởng chi phí, lợi nhuận và khả năng so sánh giữa các doanh nghiệp.

Định giá

  • Price taker (sản phẩm không khác biệt, nhiều đối thủ) và pricing power (ít đối thủ, sản phẩm khác biệt); không có pricing power thì theo cost leadership. Giá cao biện minh bằng total cost of ownership thấp hơn hoặc thương hiệu.
  • Price discrimination: tiered, dynamic, value-based pricing, đấu giá.
  • Nhiều sản phẩm: bundling (gộp sản phẩm bổ trợ), razors-and-blades (thiết bị rẻ, vật tư lãi cao), add-on pricing (tùy chọn lãi cao sau khi khách quyết định mua).
  • Thu hút người dùng: penetration pricing (giá thấp, chịu lỗ để lấy thị phần), freemium (bản cơ bản miễn phí, thu phí phần mở rộng), hidden revenue (người dùng không trả, doanh thu từ quảng cáo hoặc bên khác).
  • Thay việc mua đứt: subscription, leasing (tài sản hữu hình), licensing (sở hữu trí tuệ), franchising (licensing toàn diện, bên nhận quyền trả phí theo doanh thu).

Value proposition và value chain

  • Value proposition: đặc điểm sản phẩm, dịch vụ đi kèm, quá trình mua và giá tương đối khiến khách chọn doanh nghiệp.
  • Value chain: hệ thống, quy trình bên trong một doanh nghiệp tạo giá trị; supply chain gồm mọi bước sản xuất và giao hàng, cả trong và ngoài doanh nghiệp.
  • Porter: năm hoạt động chính (inbound logistics, vận hành, outbound logistics, marketing và bán hàng, dịch vụ) và bốn hoạt động hỗ trợ (mua sắm, nhân sự, công nghệ, hạ tầng).
  • Lợi nhuận: giá và sản lượng phải vượt biến phí và định phí; xem biên lợi nhuận, điểm hòa vốn, unit economics.

Các loại business model

  • Tám mô hình truyền thống: khai thác tài nguyên, sản xuất, phân phối, bán lẻ, môi giới, ngân hàng, dịch vụ, phần mềm.
  • Biến thể: private label/contract manufacturer, value-added reseller, licensing, franchise.
  • Đổi mới: hàng không giá rẻ, SaaS, bán lẻ giá rẻ và thương mại điện tử, môi giới giá rẻ. Công nghệ số làm vị trí bớt quan trọng, thuê ngoài dễ hơn, marketing nhắm đúng đối tượng, network effects phổ biến hơn.
  • Network effects: giá trị tăng theo số người dùng; một phía hoặc hai/nhiều phía; là rào cản gia nhập. Crowdsourcing: người dùng đóng góp nội dung.

Bản đầy đủ gồm

Bài giảng chi tiết, flashcard lặp lại ngắt quãng, ngân hàng câu hỏi luyện thi, lộ trình theo ngày thi và trợ lý AI theo từng chương (có giới hạn). Dùng trọn 1 năm.

990.000đ890.000đdùng 1 năm

Hoàn 100% trong 7 ngày nếu bạn chưa dùng quá 30% khoá học.

Giá ưu đãi early bird 890.000đ

990.000đ890.000đdùng 1 năm
Mua ngay