Intangible asset
- Intangible asset là tài sản phi tiền tệ, không có hình thái vật chất; chứng khoán không thuộc nhóm này. Identifiable (patent, trademark, copyright, license) tách riêng được hoặc phát sinh từ quyền hợp đồng, pháp lý; unidentifiable điển hình là goodwill.
- IFRS cho chọn cost model hoặc revaluation model (chỉ khi có active market); US GAAP chỉ cho cost model.
- Useful life hữu hạn: amortize, xem lại phương pháp và useful life ít nhất hằng năm, kiểm tra impairment như PP&E. Useful life không xác định: không amortize, kiểm tra impairment ít nhất hằng năm.
- Intangible asset tự tạo: nguyên tắc chung là ghi vào chi phí. IFRS: research phase ghi chi phí, development phase vốn hóa nếu khả thi kỹ thuật, có nguồn lực, có thị trường, có ý định hoàn thành và bán. US GAAP: ghi mọi chi phí R&D vào chi phí (trừ một số chi phí pháp lý).
- Luôn ghi vào chi phí: start-up, đào tạo, quản lý chung, quảng cáo, di dời và tái cơ cấu, chấm dứt hợp đồng lao động, thương hiệu và danh sách khách hàng tự tạo.
- Lowe S.A.: Project 2 vốn hóa 120 + 60 + 30 = €210 million theo IFRS; administrative overhead và toàn bộ Project 1 ghi vào chi phí.
- Tangible book value: loại intangible asset khỏi tài sản và equity; không nên gán bằng 0 máy móc mà xem xét từng khoản.
Goodwill
- Goodwill = giá mua − fair value của net identifiable assets bên bị mua. Giá mua thấp hơn: bargain purchase, ghi lãi ngay vào income statement.
- Chỉ phát sinh từ thương vụ mua; goodwill tự tạo ghi vào chi phí. Không amortize, kiểm tra impairment ít nhất hằng năm; impairment loss là non-cash, làm giảm lợi nhuận và total assets.
- Bên mua có động cơ dồn giá mua vào goodwill để giảm depreciation, amortization tương lai.
- Accounting goodwill từ thương vụ quá khứ; economic goodwill từ hiệu quả kỳ vọng tương lai, phản ánh trong giá cổ phiếu. Analyst loại goodwill khỏi bảng cân đối và goodwill impairment khỏi lợi nhuận khi so sánh.
Financial instrument
- US GAAP: held-to-maturity theo amortized cost; trading securities và derivatives theo fair value, unrealized gains and losses vào income statement; available-for-sale (chỉ chứng khoán nợ) theo fair value, unrealized gains and losses vào other comprehensive income. Cổ phiếu niêm yết không có significant influence: fair value qua income statement.
- IFRS: amortized cost (chỉ gốc và lãi, business model giữ đến hạn), FVOCI (chứng khoán nợ vừa thu lãi vừa bán; cổ phiếu nếu chọn lúc mua), FVTPL (còn lại; hoặc bất kỳ tài sản nào nếu chọn lúc mua).
- Cổ tức, tiền lãi, lãi lỗ đã thực hiện luôn vào income statement.
- Triple D (trái phiếu $1 million, coupon 6%, giảm giá $20,000): HTM ghi $1,000,000; trading và AFS ghi $980,000; lỗ $20,000 vào income statement (trading) hoặc OCI (AFS).
Nợ phải trả dài hạn
- Long-term financial liabilities ghi theo amortized cost; premium hoặc discount phân bổ qua interest expense nên carrying amount tiến về face value lúc đáo hạn. Held-for-trading liabilities, derivative liabilities, nợ được phòng ngừa bằng derivative ghi theo fair value.
- Deferred tax liability: income tax expense > thuế phải nộp hiện tại, do chi phí được khấu trừ thuế sớm hơn (khấu hao nhanh khi tính thuế) hoặc doanh thu ghi nhận kế toán trước khi chịu thuế.
Common-size và tỷ số
- Vertical common-size balance sheet: mỗi khoản mục ÷ total assets; dùng cho time-series và cross-sectional analysis.
- Current ratio = current assets ÷ current liabilities; quick ratio = (cash + marketable securities + receivables) ÷ current liabilities; cash ratio = (cash + marketable securities) ÷ current liabilities.
- Long-term debt-to-equity = long-term debt ÷ total equity; debt-to-equity = total debt ÷ total equity; debt ratio = total debt ÷ total assets; financial leverage = total assets ÷ total equity. Debt thường là nợ chịu lãi.
- East so với West: current ratio 1.14 và 3.50, financial leverage 5.00 và 1.67.
- Giới hạn: khác biệt chuẩn mực và ước tính, khác ngành, cần phán đoán, số liệu tại một thời điểm.