Giá và giá trị
- Intrinsic value (fundamental value) là giá trị hợp lý nếu biết đầy đủ đặc điểm doanh nghiệp; không quan sát được, ước bằng mô hình. Giá thị trường quan sát được.
- Perceived value của từng nhà đầu tư: P < IV là undervalued (mua; doanh nghiệp mua lại cổ phiếu), P > IV là overvalued (bán; doanh nghiệp phát hành thêm), P ≈ IV là fairly valued.
- Ba cách hình thành perceived value: naive (story-based, gồm meme stock và cult company), relative (so với nhóm tương tự), absolute (hiện giá dòng tiền của chính doanh nghiệp).
- Ước giá trị theo khoảng, so với khoảng giá giao dịch trên floating bar (football field) chart. Scenario analysis: IV = Σ xác suất × giá trị kịch bản.
Ba thước đo giá trị quan sát được
- Book value of equity = tài sản − nợ phải trả − minority interest = share capital + additional paid-in capital + retained earnings − treasury stock. BVPS = book value ÷ số cổ phiếu lưu hành. Apoka: book value $3,795 nghìn; BVPS $7.59.
- Book value hợp với doanh nghiệp nhiều tài sản hữu hình; kém với doanh nghiệp giai đoạn đầu, nhiều tài sản vô hình. Analyst thường loại tài sản vô hình. Book value có thể âm khi kiệt quệ hoặc khi buyback lớn.
- Market capitalization = giá × số cổ phiếu lưu hành; phản ánh fair value và kỳ vọng tương lai, giả định hoạt động liên tục. Lớn hơn book value: excess value (P/B > 1); nhỏ hơn: value shortfall (P/B < 1), cần điều tra nguyên nhân.
- P/B = giá ÷ BVPS = market capitalization ÷ book value; chỉ so được giữa doanh nghiệp có đòn bẩy tương tự. Crisco 4.45, Soothsayer 10.04.
- EV = giá trị thị trường cổ phiếu phổ thông và ưu đãi + giá trị thị trường của nợ − tiền và đầu tư ngắn hạn. Hợp khi cơ cấu vốn khác nhau; quy về một đồng tiền khi so EV. Daniel: EV $9.55 million, EV/EBITDA ≈ 9.6.
Mô hình định giá
- Present value models: dividend discount (cổ tức ổn định), FCFE (không trả cổ tức, cơ cấu vốn ổn định), FCFF chiết khấu bằng WACC (FCFE âm hoặc cơ cấu vốn thay đổi), residual income (không trả cổ tức hoặc free cash flow âm). Dividend, FCFE, residual income chiết khấu bằng lợi suất yêu cầu trên vốn chủ.
- FCFF = CFO + lãi vay × (1 − t) − chi đầu tư dài hạn; FCFE = CFO − chi đầu tư dài hạn + vay ròng.
- Ưu: nền lý thuyết vững, thay được giả định. Nhược: đầu vào phải ước, giá trị rất nhạy với đầu vào.
- Asset-based: tài sản (fair value) − nợ − cổ phiếu ưu đãi. Cho giá trị sàn, hợp với doanh nghiệp thanh lý, tài nguyên; bỏ qua hoạt động liên tục và thuế.
- Relative valuation: P/E (trailing dùng EPS quá khứ, leading dùng EPS dự báo), P/B, EV/EBITDA. Bội số thấp hơn benchmark là undervalued tương đối (MK: 25 so với 32). EPS âm thì P/E mất ý nghĩa.
- Dùng nhiều mô hình, lấy bình quân gia quyền theo mức tin cậy của đầu vào.