Cổ tức tiền mặt và mua lại cổ phiếu
- Cổ tức là quyết định tùy ý của hội đồng quản trị, không phải nghĩa vụ pháp lý; cổ đông chịu thuế ở kỳ nhận tiền.
- Regular cash dividend trả theo lịch cố định; special (extraordinary) dividend trả một lần, thường lớn; liquidating dividend là trả lại vốn khi ngừng hoạt động hoặc bán mảng kinh doanh.
- Doanh nghiệp trưởng thành, ít cơ hội tăng trưởng trả nhiều cổ tức; doanh nghiệp tăng trưởng giữ tiền tái đầu tư. Doanh nghiệp giữ cổ tức ổn định để tránh tín hiệu xấu.
- Share repurchase có cùng tác động lên tổng tài sản cổ đông như cổ tức tiền mặt cùng quy mô, nhưng chỉ người bán nhận tiền; người không bán có tỷ lệ sở hữu tăng.
- Lý do buyback: tín hiệu cổ phiếu bị định giá thấp, đỡ giá; linh hoạt hơn cổ tức định kỳ; lợi thế thuế khi thuế lãi vốn thấp hơn thuế cổ tức; bù cổ phiếu từ quyền chọn nhân viên; tăng EPS.
Stock dividend, split, reverse split
- Cả ba chỉ đổi số cổ phiếu và giá mỗi cổ phiếu; giá trị vốn chủ trên thị trường, tỷ lệ sở hữu và tài sản cổ đông không đổi.
- Stock dividend 20%: thêm 20% cổ phiếu. Split 3-for-1: một cổ phiếu thành ba. Reverse split 1-for-5: năm cổ phiếu thành một.
- Split đưa giá về vùng dễ giao dịch cho nhà đầu tư cá nhân, tăng thanh khoản; reverse split nâng giá để đáp ứng giá tối thiểu niêm yết, thường gắn với giai đoạn khó khăn hoặc bắt đầu tái cấu trúc.
- Stock dividend 50% và split 3-for-2 có cùng tác động lên giá.
Trình tự chi trả cổ tức
- Declaration date → ex-dividend date → record date → payment date.
- Ex-dividend date: ngày đầu tiên mua không được cổ tức, trước record date một hoặc hai ngày làm việc tùy chu kỳ thanh toán. Không có yếu tố khác, giá giảm bằng cổ tức trong ngày này.
- Thay đổi giá ngày ex-dividend = −cổ tức + thay đổi do thị trường + thay đổi riêng của công ty. Ví dụ $25, cổ tức $1, đóng cửa $24.30, chỉ số +0.5%: riêng công ty +0.7%.
Tính lợi suất
- Price return = (P1 − P0) ÷ P0; total return = (P1 − P0 + D1) ÷ P0. Stock Q $42 → $50, cổ tức $2: 19.05% và 23.81%.
- Split không đổi lợi suất nếu giá mua, giá bán và cổ tức quy về cùng cơ sở.
- Tái đầu tư cổ tức vào cổ phiếu: rE = [P1 × (1 + D ÷ PPD) − P0] ÷ P0; Stock Q tái đầu tư ở $46: 24.22%. Gửi ngân hàng lãi suất 3% cho cả kỳ, hưởng nửa kỳ: cổ tức thành $2 × 1.031/2 = $2.03, lợi suất 23.88%.
- P0 = [E(P1) + E(D1)] ÷ (1 + rE); nhiều kỳ: P0 = Σ D ÷ (1 + rE)t + E(Pn) ÷ (1 + rE)n. Đây là nền của mô hình chiết khấu dòng tiền.