CAPM và beta
- CAPM: E(Ri) = Rf + βi × [E(Rm) − Rf]; chỉ bù systematic risk. SML: tung độ gốc Rf, độ dốc MRP, thị trường tại β = 1.
- βi = Covi,m ÷ σm2 = (σi ÷ σm) × ρi,m. Stellar: (22% ÷ 11%) × 0.80 = 1.6; E(R) = 4% + 1.6 × 8% = 16.8%.
- Cùng thời điểm, cùng quốc gia: khác biệt cost of equity theo CAPM chỉ do beta. Rf tăng khi E(Rm) không đổi có thể làm cost of equity của cổ phiếu beta > 1 giảm.
Ước lượng beta
- Hồi quy lợi suất vượt: (Ri − Rf) = α + β(Rm − Rf) + ε; market model: Ri = α + βRm + ε, beta gần như nhau, market model dễ làm hơn.
- Standard error lớn → beta kém tin cậy; R² = correlation trong hồi quy một biến.
- Adjusted beta = ω × raw beta + (1 − ω), thường ω = 2/3; luôn gần 1 hơn. Allied: 1.30 → 1.20.
- Vấn đề thực hành: chọn chỉ số làm danh mục thị trường, độ dài mẫu (dài giảm sai số nhưng có thể lỗi thời), tần suất lợi suất (khoảng 100 quan sát tuần trong 2 năm, hoặc tháng trong 5 năm).
Beta ngành
- βU = βL,comps ÷ [1 + (1 − t) × D/MVE]; βL,firm = βU × [1 + (1 − tfirm) × D/MVEfirm]. Allied: 1.12 ÷ 1.375 = 0.8145; × 1.75 = 1.4255.
- Dùng khi doanh nghiệp chưa niêm yết, vừa đổi cấu trúc vốn, hoặc beta hồi quy nhiều nhiễu. Điều kiện: nhóm so sánh có business risk tương tự. Levered beta ≥ unlevered beta.
Phần bù rủi ro thị trường và quốc gia
- MRP lịch sử: geometric mean < arithmetic mean; Rf ngắn hạn cho MRP cao hơn; định giá cổ phiếu nên dùng Rf dài hạn. Mẫu thời kỳ bùng nổ → MRP quá cao → định giá chệch xuống.
- MRP ngầm định = D1/P0 + g − Rf; giá cao → MRP ngầm định thấp. Hai cách có thể mâu thuẫn. Thị trường phát triển thường 3–6%.
- CRP = sovereign bond yield spread × σE/σD; E(Ri) = Rf + βi × (MRP + CRP). Elipse: CRP = 3.5% × 1.5 = 5.25%; E(R) = 2% + 1.5 × 9.25% = 15.88%.
APT và mô hình đa nhân tố
- APT: E(Ri) = Rf + Σ βi,k × λk; mô hình nhân tố thống kê, không chỉ định nhân tố hay số nhân tố; chỉ bù systematic risk.
- Bốn nhân tố: market, SMB (nhỏ trừ lớn), HML (giá trị trừ tăng trưởng, theo book-to-market), UMD (thắng trừ thua gần đây); danh mục zero-cost.
- Beta market bình quân 1, ba beta còn lại bình quân 0. Size dương: vốn hóa nhỏ; value dương: value stock, âm: growth stock; momentum dương: hưởng lợi từ xu hướng gần đây.
- Beta market trong mô hình đa nhân tố thường khác beta CAPM; cost of equity theo hai mô hình có thể chênh nhau đáng kể.