Đặc điểm trái phiếu
- Khoản vay: thỏa thuận riêng, không giao dịch; trái phiếu: chứng khoán nợ chuẩn hóa, giao dịch được. Mọi công cụ nợ là nợ phải trả, không phải nợ phải trả nào cũng là công cụ nợ.
- Tổ chức phát hành: chính phủ trung ương, chính quyền địa phương, tổ chức siêu quốc gia, tổ chức bán chính phủ, doanh nghiệp, special purpose entity (phát hành ABS).
- Kỳ hạn gốc ≤ 1 năm: money market securities; > 1 năm: capital market securities; không có maturity date: perpetual bond. Tenor là thời gian còn lại đến đáo hạn.
- Coupon mỗi kỳ = coupon rate × par value ÷ số kỳ trong năm ($1,000, 5%, nửa năm: $25).
- FRN coupon = MRR + spread; spread cố định từ lúc phát hành, tính bằng bps; MRR xác định lại định kỳ.
- Zero-coupon (pure discount) bán dưới par value; lãi là phần chênh nhận lúc đáo hạn (10 năm, 7%: giá ≈ $508.35).
- Senior debt đứng trước subordinated (junior) debt; nợ đứng trước cổ phiếu. Junior phải trả lợi suất cao hơn.
- Contingency provision: call, put, chuyển đổi; embedded option không tách ra giao dịch riêng.
Lợi suất
- Giá và lợi suất của trái phiếu coupon cố định ngược chiều.
- Current yield = coupon năm ÷ giá. YTM là IRR; bằng lợi suất thực tế nếu không vỡ nợ, giữ đến đáo hạn, tái đầu tư ở YTM.
- Yield curve: normal dốc lên (hay gặp nhất), inverted dốc xuống. Spread so với trái phiếu chính phủ cùng kỳ hạn đo phần bù rủi ro tín dụng (6% − 5% = 1%).
Khế ước và covenant
- Bond indenture (trust deed): đặc điểm trái phiếu, nguồn trả nợ, collateral, credit enhancement, covenant.
- Nguồn trả nợ: chính phủ (thuế, phát hành tiền), địa phương (thuế, nguồn thu dự án), doanh nghiệp (dòng tiền hoạt động; secured có thêm collateral), ABS (dòng tiền nhóm tài sản, chia tranche).
- Affirmative covenant: việc phải làm (báo cáo tài chính, mục đích dùng vốn, quyền bán lại khi bị thâu tóm, cross-default, pari passu). Negative covenant: việc không được làm (bán và thuê lại, đưa tài sản ra bảo đảm, negative pledge, vay thêm, chia cổ tức, mua lại cổ phiếu, thường kèm incurrence test).
- Vi phạm covenant: điều chỉnh điều khoản tài chính, trả nợ trước hạn, chấm dứt hợp đồng. Covenant quá chặt có thể gây vỡ nợ không đáng có.