Cấu trúc trả gốc
- Bullet: coupon chỉ là lãi, toàn bộ gốc trả khi đáo hạn ($1,000, 5 năm, 5%: $50 × 4 rồi $1,050).
- Fully amortizing: khoản trả đều gồm lãi và gốc, gốc về 0 ở kỳ cuối. A = r × Principal ÷ [1 − (1 + r)−N]; ví dụ $230.97/năm, phần lãi giảm dần.
- Partially amortizing: trả bớt gốc mỗi kỳ, phần còn lại trả bằng balloon payment ($194.78/năm, năm 5 trả $394.78). Khoản trả định kỳ thấp hơn, khoản cuối cao hơn fully amortizing.
- Trả gốc càng sớm: credit risk càng thấp, reinvestment risk càng cao.
- Sinking fund: rút dần một phần đợt phát hành theo lịch (trustee chọn ngẫu nhiên hoặc mua lại theo giá định trước); giảm credit risk nhưng tạo reinvestment risk và ngày nhận gốc không chắc chắn.
- Waterfall (ABS, MBS): lãi trả mọi tranche, gốc trả tuần tự từ senior xuống junior; thiếu hụt do tranche junior gánh trước.
Cấu trúc coupon
- FRN coupon = MRR + credit spread (bps); coupon quý = (MRR + spread) ÷ 4. FRN ít interest rate risk nhưng vẫn chịu nguyên credit risk.
- Step-up: coupon tăng theo lịch. Leveraged loan, credit-linked note: coupon tăng khi tín dụng xấu đi (debt/EBITDA vượt ngưỡng, rating bị hạ). PIK: trả lãi bằng cách tăng gốc, lợi suất cao.
- Sustainability-linked bond: coupon tăng nếu không đạt mục tiêu môi trường; green bond phân biệt bằng mục đích sử dụng vốn.
- Interest-indexed: điều chỉnh coupon, gốc không được bảo vệ. Capital-indexed (TIPS): coupon rate cố định, gốc điều chỉnh theo lạm phát; $1,000 × 1.01 = $1,010, coupon nửa năm $15.15. Giảm phát: TIPS trả số lớn hơn giữa gốc điều chỉnh và mệnh giá.
- Zero-coupon: một khoản bằng mệnh giá lúc đáo hạn, giao dịch dưới mệnh giá, không có reinvestment risk. Deferred coupon: không trả lãi vài năm đầu, giao dịch dưới mệnh giá.
Embedded option
- Call: có lợi cho tổ chức phát hành; callable bond giá thấp hơn, lợi suất cao hơn straight bond. Giá trị call = straight − callable. Call price là giá tối đa trong call period. Call protection, first call date, lịch call price giảm dần (102 → 101 → 100).
- Make-whole call: giá theo lợi suất trái phiếu chính phủ cộng spread, thường cao hơn giá thị trường nên hiếm khi thực hiện.
- Put: có lợi cho nhà đầu tư; putable bond giá cao hơn, lợi suất thấp hơn. Giá trị put = putable − straight. Put price thành giá sàn khi lợi suất tăng.
- Convertible: conversion ratio = par ÷ conversion price; conversion value = conversion ratio × giá cổ phiếu ($1,000 ÷ $40 = 25; 25 × $50 = $1,250). Lợi suất thấp hơn straight bond.
- Warrant: gắn kèm, tách ra giao dịch riêng. CoCos: tự chuyển thành cổ phiếu khi vốn ngân hàng giảm dưới ngưỡng; lợi suất cao hơn.
Luật, quản lý và thuế
- Domestic: tổ chức phát hành cùng quốc gia với thị trường. Foreign: tổ chức nước ngoài phát hành tại thị trường nước sở tại. Eurobond: ngoài phạm vi quản lý của mọi quốc gia, bất kỳ đồng tiền nào, ít quy định hơn. Global bond: Eurobond market và ít nhất một thị trường trong nước.
- Đồng tiền của trái phiếu giải thích tốt nhất chênh lệch lợi suất giữa các thị trường. Sukuk: tiền thuê từ tài sản cơ sở thay cho tiền lãi.
- Tiền lãi: thuế thu nhập thông thường (municipal bond Mỹ thường miễn). Bán trước hạn: lãi vốn, thuế suất thấp hơn. OID bond: phần tăng về mệnh giá là tiền lãi, nhiều nơi đánh thuế hằng năm dù chưa nhận tiền.