Risk-free asset, CAL và CML
- Trộn risk-free asset (σ = 0, correlation 0) với danh mục rủi ro A: E(RP) = WAE(RA) + (1 − WA)Rf; σP = WAσA. Mọi tổ hợp nằm trên một đường thẳng từ Rf qua A (CAL).
- CAL tối ưu tiếp xúc efficient frontier; điểm chọn trên CAL tùy mức ngại rủi ro. Với homogeneous expectations, mọi người cùng nắm market portfolio, CAL chung là CML.
- CML: E(RP) = Rf + [(E(RM) − Rf) ÷ σM] × σP; độ dốc là market price of risk. Điểm phía trên CML không đạt được, điểm phía dưới CML bị lấn át.
- Giữa Rf và M là lending portfolio; bên phải M là borrowing portfolio (đòn bẩy). Lãi vay Rb > Rf làm CML gãy tại M, đoạn phải có độ dốc (E(RM) − Rb) ÷ σM.
- Passive: index fund + risk-free asset, nằm trên CML. Active: tỷ trọng lệch khỏi thị trường theo đánh giá riêng.
Systematic risk và return generating models
- Unsystematic risk (riêng doanh nghiệp, ngành) loại được bằng đa dạng hóa miễn phí nên không được bù; chỉ systematic risk được định giá. Required return phụ thuộc beta, không phụ thuộc σ.
- Total variance = systematic variance + unsystematic variance: σi2 = βi2σm2 + σe2. Khoảng 12–18 (hoặc 30) cổ phiếu chọn ngẫu nhiên đã loại phần lớn unsystematic risk.
- Nhân tố: macroeconomic, fundamental, statistical (dễ là data mining, ít dùng). Fama–French: quy mô, book-to-market, lợi suất vượt thị trường; Carhart thêm momentum.
- Market model: Ri = αi + βiRm + ei; abnormal return ei = Ri − (αi + βiRm).
Beta và CAPM
- βi = Covim ÷ σm2 = ρimσi ÷ σm. Ví dụ: 0.8 × 0.30 ÷ 0.20 = 1.2; 0.048 ÷ 0.04 = 1.2. Beta thị trường = 1, risk-free = 0; beta danh mục = Σwiβi.
- CAPM: E(Ri) = Rf + βi[E(RM) − Rf]; 2% + 1.2 × 6% = 9.2%. SML: trục beta, độ dốc E(RM) − Rf, áp dụng mọi chứng khoán.
- Giả định: ngại rủi ro, tối đa hóa utility, thị trường không ma sát, một kỳ, homogeneous expectations, tài sản chia nhỏ vô hạn, price taker.
- Dự báo > CAPM: phía trên SML, undervalued, mua; dự báo < CAPM: phía dưới SML, overvalued, bán. Ví dụ: B 17.5% so với 13.4% (mua), A 12% so với 15% (bán).
- Giới hạn: một nhân tố, một kỳ, market portfolio không quan sát được, proxy, sai số beta, dự báo kém. Mở rộng: APT, mô hình bốn nhân tố.
Thước đo hiệu quả
- Sharpe = (RP − Rf) ÷ σP; M² = Rf + (σM ÷ σP)(RP − Rf), M² alpha = M² − RM. Ví dụ: Sharpe 0.25, M² 12.5%, M² alpha 1.5%.
- Treynor = (RP − Rf) ÷ βP; Jensen's alpha = RP − [Rf + βP(RM − Rf)].
- Danh mục đứng riêng, còn unsystematic risk: Sharpe, M². Danh mục là một phần của tổng thể đa dạng hóa tốt: Treynor, Jensen.