Cấu trúc ICAEW Code of Ethics
- ICAEW Code of Ethics (bản áp dụng: ICAEW Code of Ethics 2025) áp dụng cho hội viên ICAEW, kể cả học viên; theo cùng cấu trúc cơ bản với IESBA Code; cách tiếp cận principles-based; kế toán viên có trách nhiệm hành động vì public interest.
- Part 1 (Complying with the Code, fundamental principles and Conceptual Framework): áp dụng cho mọi kế toán viên; dùng professional judgement để giữ năm nguyên tắc; conceptual framework về threats và cách phản ứng.
- Part 2 (Professional Accountants in Business): thương mại, công nghiệp, dịch vụ; khu vực công; giáo dục; phi lợi nhuận; cơ quan quản lý hoặc tổ chức nghề nghiệp. Có thể liên quan tới người hành nghề khi lập và trình bày thông tin.
- Part 3 (Professional Accountants in Public Practice), khi cung cấp dịch vụ chuyên môn: conflicts of interest, nhận bổ nhiệm nghề nghiệp, giữ tài sản của khách hàng, phí và thù lao. Có thể liên quan tới người làm trong doanh nghiệp khi làm việc tương tự.
- Part 4 (International Independence Standards), cho người hành nghề làm dịch vụ đảm bảo. Part 4A: kiểm toán và soát xét (lợi ích tài chính hoặc kinh doanh; quan hệ việc làm, gia đình, cá nhân; gắn bó lâu năm; dịch vụ phi kiểm toán cho khách hàng kiểm toán). Part 4B: hợp đồng đảm bảo khác (phí, quà tặng và chiêu đãi, kiện tụng).
- Phần bổ sung: Glossary and list of abbreviations; Part 10 Insolvency cho người hành nghề quản lý, thanh lý doanh nghiệp mất khả năng thanh toán (thuộc ICAEW Code nhưng là tài liệu riêng).
- Mỗi section có ba lớp: introductory material (bản chất threats, thuật ngữ), requirements (nghĩa vụ phải làm), application material (bối cảnh, gợi ý, hướng dẫn tuân thủ).
Năm fundamental principles
- Integrity, objectivity, professional competence and due care, confidentiality, professional behaviour. Năm nguyên tắc giữ uy tín, độ tin cậy của nghề và bảo vệ public interest.
- Danh sách chỉ có năm tên: independence, honesty, professional scepticism, professional judgement, conflict of interest không có tên trong danh sách nên không phải fundamental principle; honesty nằm trong định nghĩa của integrity.
Integrity và objectivity
- Integrity: thẳng thắn và trung thực trong mọi quan hệ nghề nghiệp và kinh doanh; bao hàm đối xử công bằng, nói sự thật và strength of character để hành động phù hợp kể cả khi chịu áp lực hoặc có thể gặp hậu quả bất lợi cho bản thân, tổ chức. Hành động phù hợp: đứng vững quan điểm trước tình huống khó xử; chất vấn người khác khi hoàn cảnh đòi hỏi, theo cách phù hợp. Integrity còn đòi hỏi minh bạch, có đạo đức trong mọi việc, không gắn tên với thông tin sai hoặc gây hiểu nhầm.
- Không cố ý gắn tên với thông tin: có trình bày sai hoặc gây hiểu nhầm ở mức trọng yếu; đưa ra cẩu thả; bỏ sót hoặc làm mờ thông tin bắt buộc đến mức gây hiểu nhầm. Đã lỡ gắn tên thì phải tách mình ra.
- Objectivity: đưa ra professional judgement hoặc business judgement mà không bị tổn hại bởi (a) bias, (b) conflict of interest, (c) ảnh hưởng không chính đáng của, hoặc undue reliance vào, cá nhân, tổ chức, công nghệ hay yếu tố khác; xét mọi yếu tố liên quan tới công việc và chỉ những yếu tố đó; quyết định dựa trên sự kiện, lập luận, cân nhắc đạo đức. Gắn chặt với independence.
- Bị ép bỏ qua sai sót: đe dọa cả objectivity (áp lực, lời hứa) và integrity (gắn tên với thông tin sai). Nhận hối lộ là vi phạm integrity, cũng vi phạm professional behaviour.
Professional competence and due care
- Hai vế: đạt và duy trì kiến thức, kỹ năng để cung cấp dịch vụ đạt yêu cầu theo chuẩn mực và pháp luật hiện hành; làm việc cần mẫn, đúng chuẩn mực áp dụng.
- Judgement vững khi áp dụng kiến thức, kỹ năng; kiến thức, kỹ năng cần có tùy bản chất công việc (người làm việc phức tạp cần khác người làm việc đơn giản).
- Hai cách tuân thủ: liên tục theo dõi, hiểu thay đổi về kỹ thuật, nghề nghiệp, kinh doanh và công nghệ; CPD.
- Diligence: làm theo yêu cầu công việc, cẩn thận, kỹ lưỡng, đúng hạn.
- Đào tạo và giám sát phù hợp người làm dưới quyền; cho khách hàng, tổ chức, người dùng biết giới hạn vốn có của dịch vụ.
- Gặp mảng chưa nắm: học cho đủ trước khi làm, hoặc nói rõ với chủ lao động và/hoặc khách hàng giới hạn hiểu biết và hệ quả của giới hạn đó.
Confidentiality và professional behaviour
- Confidentiality: tôn trọng tính bảo mật của thông tin có được từ quan hệ nghề nghiệp và kinh doanh; thông tin được bảo vệ thích hợp, không tiết lộ cho bên thứ ba khi chưa được đồng ý trừ khi có nghĩa vụ pháp lý hoặc nghề nghiệp, chỉ dùng đúng mục đích.
- Duty of confidentiality còn sau khi quan hệ kết thúc. Confidentiality là nguyên tắc duy nhất có thể được gác lại một cách chính đáng (luật yêu cầu, vì public interest).
- Professional behaviour: (a) tuân thủ luật liên quan; (b) hành xử phù hợp với trách nhiệm vì public interest của nghề trong mọi hoạt động và quan hệ; (c) tránh hành vi biết hoặc lẽ ra phải biết có thể làm mất uy tín nghề. Phải tuân thủ luật, hướng dẫn đạo đức, regulation; lịch sự, chu đáo với mọi người; không phóng đại về mình, không chê bai công việc của người khác; không bắt nạt, quấy rối, trù dập, phân biệt đối xử. Áp dụng cả đời sống riêng.
Áp dụng năm nguyên tắc
- Năm nguyên tắc là khung ra quyết định đạo đức, giúp hành động vì public interest và giữ integrity của nghề.
- Thiếu kiến thức cho một việc: học cho đủ trước khi làm, hoặc nói rõ giới hạn hiểu biết và hệ quả với chủ lao động hay khách hàng.
- Hậu quả: integrity (khiển trách nghề nghiệp, bị kiện); objectivity (công việc mất độ tin cậy); professional competence and due care (tư vấn sai, mất uy tín, khách hàng công bố báo cáo sai); confidentiality (uy tín tổn hại nặng, bị kiện); professional behaviour (aggressive tax planning, trốn thuế: mất uy tín của kế toán viên và cả nghề).