Transfer price và mục tiêu
- Transfer price là số tiền một bộ phận tính cho bộ phận khác trong cùng tổ chức khi cung cấp hàng hóa hoặc dịch vụ. Bên giao là supplying division, bên nhận là receiving division.
- Supplying division có thể có hai nguồn doanh thu: bán cho khách bên ngoài và doanh thu nội bộ theo transfer price.
- Năm mục tiêu: đo lợi nhuận bộ phận sát thực tế; lợi nhuận hợp lý cho supplying division và chi phí hợp lý cho receiving division; autonomy cho quản lý; goal congruence; lợi nhuận cao nhất cho cả công ty. Các mục tiêu khó đạt cùng lúc.
- Transfer price không phù hợp có thể dẫn tới sub-optimal decision và thiếu goal congruence. Transfer price chỉ chia lợi nhuận giữa các bộ phận khi không có quyết định nào thay đổi.
- Bốn cách: market price, cost-plus, two-part transfer price, dual pricing.
Quyền tự chủ
- Receiving division mua ngoài rẻ hơn transfer price có thể tăng lợi nhuận bộ phận nhưng giảm lợi nhuận công ty.
- Nếu supplying division không bán thêm ra ngoài được: lợi nhuận công ty giảm = số đơn vị mua ngoài × (giá mua ngoài − variable cost của supplying division).
Market price
- Perfectly competitive market và supplying division hết công suất: market price là transfer price tối ưu.
- Optimum transfer price = External market price − Cost savings with internal transfer (bao bì, quảng cáo, vận chuyển, nợ khó đòi).
- Sản phẩm nội bộ phải giống hàng trên thị trường về chất lượng, điều kiện giao hàng.
- Supplying division còn công suất trống: chi phí của công ty cho một đơn vị giao thêm chỉ là variable cost của supplying division; market price có thể làm receiving division từ chối đơn có lợi.
- Hết công suất: chi phí của công ty = variable cost + forgone contribution (market price − variable cost); khi không có chi phí tiết kiệm được, tổng này bằng market price.
Cost-plus transfer price
- Supplying division cộng mark-up vào chi phí; thường cần khi không có thị trường bên ngoài.
- Dùng standard cost, không dùng chi phí thực tế, để lãng phí hay tiết kiệm của supplying division không chuyển sang receiving division.
- Tính trên full cost: fixed cost và mark-up thành perceived variable cost của receiving division, dễ gây sub-optimal decision.
Two-part transfer price và dual pricing
- Two-part: mỗi đơn vị tính theo standard variable cost, cộng khoản phí định kỳ bù fixed cost; receiving division thấy đúng cách chi phí biến động.
- Dual pricing: receiving division bị tính variable cost (marginal cost); supplying division được ghi nhận market price hoặc cost-plus để có động lực giao hàng. Có thể giúp tránh sub-optimal decision nhưng rườm rà về quản lý.