Working capital và liquidity
- Working capital là current assets trừ current liabilities. Net working capital = Receivables + Inventory + Cash − Payables.
- Liquidity là khả năng trả nợ khi đến hạn; profitability là khả năng tạo lợi nhuận. Mọi quyết định working capital đánh đổi hai mục tiêu này.
- Giữ nhiều tiền thì an toàn nhưng sinh lời kém; không bán chịu thì mất khách; giữ ít hàng thì dễ mất đơn; hoãn trả nhà cung cấp thì mất settlement discount, mất thiện chí, có thể mất nguồn hàng.
- Lợi nhuận khác dòng tiền: doanh nghiệp báo lãi vẫn có thể rơi vào insolvency. Cash budget và các chỉ số là công cụ theo dõi liquidity.
Inventory days, receivables days, payables days
- Dùng số dư bình quân nếu có, không có thì dùng số cuối kỳ. So với kỳ trước và trung bình ngành.
- Inventory turnover period = (Inventory ÷ Cost of sales) × 365. Rate of inventory turnover = Cost of sales ÷ Average inventory; inventory turnover period = 365 ÷ rate of inventory turnover.
- Receivables collection period = (Average receivables ÷ Annual sales revenue) × 365; tính theo tháng thì nhân 12.
- Payables payment period = (Average payables ÷ Annual purchases) × 365; không có purchases thì dùng cost of sales. Purchases = cost of sales + tồn kho cuối kỳ − tồn kho đầu kỳ.
- Inventory days và receivables days nên ngắn nhưng không quá ngắn (mất hàng, mất khách); payables days nên dài nhưng không quá dài (mất thiện chí, bị ngừng giao hàng).
- Số dư = con số cả năm × số ngày ÷ 365. Gross profit margin 20% thì cost of sales = 80% doanh thu; mark-up 25% thì cost of sales = doanh thu ÷ 1.25.
Current ratio và quick ratio
- Current ratio = Current assets ÷ Current liabilities. Nói chung cao tốt hơn thấp, nhưng quá cao có thể là vốn nằm im.
- Siêu thị có current ratio tương đối thấp; nhà sản xuất tương đối cao.
- Quick ratio (liquidity ratio) = (Current assets − Inventories) ÷ Current liabilities, vì hàng tồn có thể không chuyển nhanh thành tiền.
- Một đề xuất có thể giữ nguyên net working capital và độ dài chu kỳ mà làm giảm quick ratio: phải tính đủ cả hai chỉ số.
Cash operating cycle
- Cash operating cycle (working capital cycle) là thời gian từ lúc bắt đầu chi tiền cho sản xuất tới lúc thu tiền của khách; đo bằng ngày.
- Nhà sản xuất: raw materials holding period (÷ annual usage) − payables payment period (÷ annual purchases) + average production period (WIP ÷ cost of sales) + inventory-holding period (finished goods ÷ cost of sales) + receivables collection period (÷ sales revenue).
- Doanh nghiệp thương mại: Inventory days + Receivables days − Payables days.
- Vốn trong chu kỳ tăng dần: raw materials mang giá mua, WIP và finished goods thêm tiền công và overheads, receivables mang giá bán. Cùng tổng số ngày nhưng nhiều ngày receivables hơn thì giam nhiều vốn hơn.
- Tăng trưởng và lạm phát làm tăng số tiền nằm trong chu kỳ. Siêu thị có thể có chu kỳ âm; công ty xây dựng có WIP và receivables dài; nhà sản xuất hàng mùa vụ có chu kỳ biến động theo mùa.
- Giới hạn: số dư tại một ngày có thể không đại diện; doanh nghiệp mùa vụ lệch bình quân; chỉ số nói về quá khứ. Xem xu hướng và trung bình ngành.
Overtrading và xử lý khó khăn về liquidity
- Tiền cần để tài trợ chu kỳ tăng khi chu kỳ dài ra hoặc doanh thu tăng. Vượt quá nguồn tài trợ sẵn có là overtrading.
- Doanh nghiệp mới dễ overtrading: nhà cung cấp cho nợ ngắn, phải cho khách nợ dài, doanh số tăng vọt ở thị trường ngách. Hậu quả: cần tài trợ ngắn hạn, bán non-current assets, có thể insolvent liquidation.
- Rút ngắn chu kỳ: giảm thời gian giữ hàng, giảm thời gian sản xuất, rút ngắn thời hạn nợ của khách và siết thu tiền, kéo dài thời hạn nợ nhà cung cấp (cân nhắc settlement discount).
- Tiền giải phóng = số ngày giảm × con số cả năm ÷ 365 (receivables theo doanh thu; inventory và payables theo cost of sales hoặc purchases).