ICAEW CFAB là gì? 6 môn, cách thi, ai nên học (2026)

01ICAEW là tổ chức nào?

ICAEW là viết tắt của Institute of Chartered Accountants in England and Wales. Viện được trao Hiến chương Hoàng gia (Royal Charter) năm 1880, văn bản này được sửa đổi đáng kể năm 1948, và là một trong những hội nghề nghiệp kế toán lâu đời nhất của Anh.

ICAEW có hơn 198.500 ICAEW Chartered Accountant và học viên (số trên trang giới thiệu của viện, không ghi ngày cập nhật). Người hoàn thành toàn bộ chương trình trở thành ICAEW Chartered Accountant, được dùng danh hiệu ACA sau tên.

Theo Đại học Tôn Đức Thắng (5/2025) và VietNamNet (11/2022), ICAEW hoạt động ở Việt Nam từ năm 2015; VietNamNet còn nêu ICAEW có thỏa thuận hợp tác với Bộ Giáo dục và Đào tạo (thông tin năm 2022).

02CFAB là viết tắt của gì và có giá trị thế nào?

CFAB là Certificate in Finance, Accounting and Business. ICAEW mô tả CFAB là "bước đầu tiên để trở thành ICAEW Chartered Accountant", đồng thời là chứng chỉ độc lập cho người làm kinh doanh.

CFAB gồm đúng 6 bài thi của cấp đầu tiên (Certificate Level) trong chương trình ACA. Học xong CFAB là xong một trong ba cấp của ACA: dừng ở đây vẫn có chứng chỉ riêng, đi tiếp thì phần thi này được tính luôn.

Người đăng ký thẳng làm học viên ACA và đã thi xong 6 môn đầu có thể xin nhận chứng chỉ CFAB với phí một lần £180 (+VAT), với điều kiện môn kế toán phải thi thật, kể cả khi trước đó đã được miễn.

CFAB là chứng chỉ nền tảng, chưa phải bằng hội viên. Muốn ký báo cáo kiểm toán hay hành nghề kế toán độc lập ở Việt Nam thì cần các chứng chỉ hành nghề trong nước; CFAB không thay thế được.

03CFAB nằm ở đâu trong lộ trình ACA?

Theo chương trình Next Generation ACA, bằng ACA gồm 3 cấp với tổng cộng 14 bài thi:

Ngoài thi cử, ACA yêu cầu tối thiểu 450 ngày kinh nghiệm thực tế tại một Authorised Training Employer (doanh nghiệp được ICAEW công nhận để đào tạo), cùng phần phát triển kỹ năng nghề nghiệp và Specialised Learning. Theo ICAEW, phần kinh nghiệm thường mất 3 đến 5 năm (ICAEW ACA là gì).

046 môn CFAB theo chương trình mới

Từ năm 2025, ICAEW triển khai Next Generation ACA, 6 môn CFAB đổi tên và đổi cả cấu trúc đề. Nhiều trang tiếng Việt, kể cả của một số trường và trung tâm, vẫn dùng tên cũ:

Hai cặp đổi nhiều nhất: Management Information thành Business Insight and Performance, Business, Technology and Finance được thay bằng Sustainability and Ethics. Theo nhà đào tạo First Intuition, một phần nội dung Business, Technology and Finance cũ chuyển sang Business Insight and Performance.

Cả 6 môn đều lồng ba chủ đề ICAEW nhấn mạnh: bền vững (sustainability), công nghệ và đạo đức nghề nghiệp. Business Insight and Performance chẳng hạn có AI, machine learning và RPA (tự động hóa quy trình bằng phần mềm).

Business Law dạy luật Anh, Tax Fundamentals dạy thuế Vương quốc Anh, và chưa thấy biến thể riêng cho Việt Nam. Với người Việt, đây thường là hai môn lạ nhất. Nội dung và số câu từng môn có ở bài CFAB gồm mấy môn.

05Thi CFAB như thế nào?

Theo tài liệu chính thức của ICAEW:

• Thi trên máy tính, on-demand quanh năm, không có kỳ cố định. Học xong môn nào thì đặt lịch môn đó, miễn trung tâm còn chỗ.
• Thi theo thứ tự bất kỳ.
• Thời gian 1,5 giờ hoặc 2 giờ tùy môn, điểm đỗ 55%.
• Pearson VUE tổ chức thi, có cả thi tại trung tâm và thi từ xa qua OnVUE. Thí sinh ở Việt Nam có thi từ xa được không thì kiểm tra khi đặt lịch.
• Mỗi môn được thi tối đa 4 lần (có ngoại lệ với một số môn), và tư cách học viên CFAB chỉ còn hiệu lực nếu chưa quá 3 năm kể từ lần thi gần nhất.

Đặt lịch qua tài khoản my.icaew.com hoặc trên website Pearson VUE. Các bước, giấy tờ cần mang và lỗi hay gặp có ở bài đăng ký thi CFAB.

Các trang ghi "mỗi môn 90 phút" hoặc "60 câu trong 90 phút" là theo chương trình cũ; ngay một trang HTML của ICAEW cũng vẫn ghi mỗi môn 1,5 giờ. Syllabus handbook 2025–2026 là tài liệu mới nhất.

06Ai nên học CFAB, ai chưa nên?

Nên cân nhắc CFAB nếu bạn:

• Là sinh viên kế toán, kiểm toán, tài chính muốn có nền tảng bằng tiếng Anh và một chứng chỉ quốc tế trước khi ra trường.
• Muốn ứng tuyển vào kiểm toán, Big4 hoặc phòng tài chính doanh nghiệp lớn. Theo một bài tổng hợp năm 2025, phần lớn sinh viên chương trình tích hợp CFAB của Đại học Kinh tế Quốc dân làm tại Big4 và các doanh nghiệp lớn (CFAB giúp gì khi xin việc).
• Học trái ngành nhưng làm gần mảng tài chính, cần khung kiến thức bài bản.
• Đã xác định lấy bằng ACA và muốn bắt đầu bằng phần thi linh hoạt nhất.

Chưa nên vội nếu bạn:

• Chỉ cần kế toán, thuế Việt Nam cho công việc hằng ngày. CFAB dạy luật và thuế Anh, không giúp nhiều cho kê khai thuế trong nước.
• Đọc hiểu tiếng Anh còn yếu. ICAEW không đặt yêu cầu học thuật đầu vào, nhưng tài liệu và đề thi đều bằng tiếng Anh.
• Đang phân vân giữa ICAEW và ACCA mà chưa rõ mình muốn đi đến đâu (nên học ACCA hay ICAEW).

07CFAB ở Việt Nam: học ở đâu, học thế nào?

CFAB ở Việt Nam đi theo hai đường: học trong trường đại học có chương trình tích hợp, hoặc tự đăng ký và học ngoài.

Theo bài tổng hợp hội thảo tháng 1/2025, 13 trường đại học tham gia chia sẻ kinh nghiệm tích hợp CFAB, trong đó có Đại học Kinh tế TP.HCM, Học viện Ngân hàng, Đại học Thương mại, Đại học Kinh tế (ĐHQGHN), VinUni. Đại học Kinh tế Quốc dân được nhắc là trường tiên phong từ năm 2017. UEH có "ICAEW CFAB Plus" từ năm 2022, UEL có ngành Kế toán tích hợp chứng chỉ ICAEW. Đây là nguồn thứ cấp; chương trình năm nay phải hỏi trực tiếp trường (chương trình CFAB tại đại học).

Học ngoài thì tự đăng ký học viên với ICAEW, tự chọn tài liệu hoặc đơn vị đào tạo. Một số trung tâm ở Việt Nam giới thiệu mình là Partner in Learning (đối tác đào tạo) của ICAEW; danh sách chính thức năm 2026 chưa kiểm chứng được, nên đối chiếu trên trang ICAEW trước khi đóng học phí.

Người đã có hoặc đang học bằng đại học có phần kinh doanh, luật, tài chính có thể được xét miễn một số môn (Credit for Prior Learning). Accounting Fundamentals bắt buộc với mọi học viên CFAB, không miễn được (miễn môn ICAEW).

Tính đến tháng 10/2026, trang ICAEW ghi phí đăng ký học viên £206 (+VAT) và phí thi £90 mỗi môn. Tổng chi phí quy ra tiền Việt có ở bài chi phí học ICAEW CFAB.

08Bước tiếp theo

Thấy CFAB hợp với mình thì xem lộ trình học CFAB để chọn môn bắt đầu. PassQ đang biên soạn nội dung CFAB bằng tiếng Việt, theo dõi ở trang ICAEW.