Nguyên tắc vận hành
- Sales tax (VAT) là indirect tax: doanh nghiệp cộng thuế vào giá bán, thu hộ rồi nộp cho tax authorities; người tiêu dùng cuối là người chịu thuế.
- Output tax: thuế tính trên hàng bán ra. Input tax: thuế trả khi mua hàng vào. Thuế suất do nhà nước quy định, đề luôn cho sẵn.
- Qua chuỗi cung ứng, mỗi khâu nộp output tax trừ input tax, tức thuế suất nhân phần giá trị tăng thêm; tổng thuế cả chuỗi bằng thuế suất nhân giá bán lẻ net.
- Chỉ sales tax registered trader mới tính output tax và trừ input tax. Doanh nghiệp không đăng ký không tính thuế khi bán, input tax trở thành một phần chi phí.
Sales tax phải nộp = Output tax − Input tax
Net, gross và cách tính
- Gross = Net + Sales tax. Biết net: thuế = net × thuế suất.
- Biết gross, thuế suất 20%: thuế = gross × 20120, net = gross ÷ 1.2. Thuế suất 15%: thuế = gross × 15115.
- Trade discount trừ trước, sales tax tính trên giá sau chiết khấu.
Ghi sổ ở doanh nghiệp đã đăng ký
- Bán hàng: Dr Receivables (hoặc Bank) gross / Cr Sales net / Cr Sales tax.
- Mua hàng, thuế được trừ: Dr Purchases net / Dr Sales tax / Cr Payables (hoặc Bank) gross.
- Sales, purchases và chi phí ghi theo số net; receivables, payables ghi theo số gross.
- Thu tiền khách, trả tiền nhà cung cấp: chỉ Dr Bank / Cr Receivables hoặc Dr Payables / Cr Bank theo số gross, không có chân Sales tax.
- Hàng bán bị trả lại: Dr Sales returns net / Dr Sales tax / Cr Receivables gross. Hàng mua trả lại: Dr Payables gross / Cr Purchase returns net / Cr Sales tax.
- Nộp thuế: Dr Sales tax / Cr Bank. Nhận hoàn thuế: Dr Bank / Cr Sales tax.
Tài khoản Sales tax và irrecoverable sales tax
- Output tax nằm bên Có, input tax nằm bên Nợ. Số dư Có là khoản nợ thuế (current liability); số dư Nợ là khoản được hoàn (current asset).
- Irrecoverable sales tax (doanh nghiệp không đăng ký, chi phí tiếp khách, xe con không dùng hoàn toàn cho kinh doanh…) cộng vào chi phí trên SPL hoặc vào cost của tài sản cố định, rồi khấu hao cùng tài sản.
- Thuế được trừ trên tài sản cố định ghi Dr Sales tax, không cộng vào cost.