Intangible asset
- Intangible asset là tài sản dài hạn phi tiền tệ, không có hình thái vật chất (patent, thương hiệu, copyright, franchise, license).
- Finite useful life: amortize qua useful life. Indefinite useful life: không amortize, kiểm tra impairment ít nhất mỗi năm.
- Identifiable theo IFRS: tách được hoặc phát sinh từ quyền hợp đồng, pháp lý; được kiểm soát; tạo lợi ích tương lai. Ghi nhận khi lợi ích có nhiều khả năng xảy ra và giá gốc đo lường đáng tin cậy.
- Goodwill là unidentifiable intangible: giá mua − fair value của identifiable net assets trong business combination. Goodwill tự tạo không bao giờ được vốn hóa.
- Tự tạo: thường ghi chi phí ngay. IFRS: research ghi chi phí, development vốn hóa khi thỏa điều kiện (có technological feasibility, ý định dùng hoặc bán). US GAAP: R&D ghi chi phí, trừ phần mềm (để bán: vốn hóa sau technological feasibility; dùng nội bộ: vốn hóa khi có nhiều khả năng hoàn thành và dùng đúng mục đích).
- Mua riêng lẻ: vốn hóa theo giá gốc (fair value); mua theo nhóm thì phân bổ theo fair value.
- Business combination (acquisition method): mọi identifiable intangible của bên bị mua, kể cả loại bên đó tự tạo và đã ghi chi phí, được ghi theo fair value; phần còn lại là goodwill. Alpha mua Beta $500 million: 500 − (240 + 90) = goodwill $170 million.
- Vốn hóa so với ghi chi phí: net income năm đầu cao hơn, các năm sau thấp hơn; tài sản, vốn chủ, CFO cao hơn; CFI thấp hơn; ROA, ROE năm đầu cao hơn; debt-to-assets, debt-to-equity thấp hơn.
Impairment
- IFRS (IAS 36): impaired khi carrying value > recoverable amount = max(fair value less costs to sell; value in use). Loss = carrying value − recoverable amount. Cho hoàn nhập, không vượt khoản lỗ đã ghi.
- US GAAP: bước 1 so carrying value với dòng tiền tương lai chưa chiết khấu; nếu impaired, bước 2 ghi giảm về fair value (loss = carrying value − fair value). Không hoàn nhập với tài sản held for use.
- Brownfield (carrying value $800,000): IFRS ghi giảm về $785,000, loss $15,000; US GAAP: $795,000 < $800,000 nên impaired, ghi giảm về $790,000, loss $10,000.
- Năm ghi impairment: net income, tài sản, vốn chủ giảm; ROA, ROE giảm; debt-to-assets, debt-to-equity tăng; asset turnover tăng; dòng tiền không đổi. Các năm sau: khấu hao thấp hơn nên net income, ROA, ROE cao hơn.
- Impairment cho thấy khấu hao quá khứ chưa đủ; thời điểm và quy mô impairment là chỗ ban điều hành có thể điều chỉnh lợi nhuận.
- Held for sale (có ý định bán, khả năng bán rất cao, sẵn sàng bán ngay): ngừng khấu hao; impaired khi carrying value > fair value less costs to sell; cả IFRS và US GAAP cho hoàn nhập, không vượt khoản lỗ đã ghi.
Derecognition
- Gain (loss) on sale = sale proceeds − carrying value; carrying value = giá gốc − khấu hao lũy kế − impairment. Phương pháp gián tiếp loại lãi lỗ khỏi CFO; tiền bán vào CFI.
- Bỏ tài sản: loss bằng carrying value. Trao đổi: tài sản mới ghi theo fair value (của tài sản đem đổi, hoặc tài sản nhận về nếu rõ hơn); lãi lỗ = fair value − carrying value tài sản cũ; không có fair value đáng tin cậy thì ghi theo carrying value cũ, không lãi lỗ.
- Spinoff: tài sản, nợ của spinnee chuyển sang held for sale (held for distribution) khi có khả năng xảy ra rất cao; không ghi lãi lỗ.
Thuyết minh và phân tích
- IFRS: theo từng nhóm PP&E: cơ sở đo lường, phương pháp và useful life, khấu hao kỳ, nguyên giá và khấu hao lũy kế đầu, cuối kỳ, bảng đối chiếu; hạn chế quyền sở hữu, tài sản bảo đảm, cam kết mua; thông tin đánh giá lại nếu dùng revaluation model; impairment và hoàn nhập theo nhóm.
- US GAAP: khấu hao kỳ, số dư nhóm tài sản chính, khấu hao lũy kế, phương pháp khấu hao; intangible: ước tính amortization năm năm tới; impairment: mô tả, hoàn cảnh, cách xác định fair value, số tiền, vị trí trên báo cáo; không có hoàn nhập.
- Fixed asset turnover = revenue ÷ average net fixed assets.
- Average age = accumulated depreciation ÷ annual depreciation expense; total useful life = gross PP&E ÷ annual depreciation expense; remaining useful life = ending net PP&E ÷ annual depreciation expense. Ví dụ $1 million, $3 million, $2 million chia $500,000: 2, 6, 4 năm.
- Giả định khấu hao đường thẳng, salvage value bằng 0, cost model; loại đất nếu được. Capex ÷ khấu hao > 1: đang thay thế tài sản nhanh hơn tốc độ khấu hao.