Chính phủ trung ương
- Nguồn trả nợ chính: thuế và thu ngân sách khác; quyền đánh thuế mọi hoạt động kinh tế khiến trái phiếu chính phủ thường ít rủi ro nhất trong nước. Nền kinh tế phát triển: thường coi là phi rủi ro vỡ nợ.
- Xét cả khả năng lẫn thiện chí trả nợ; sovereign immunity hạn chế quyền khởi kiện của trái chủ, khủng hoảng thường dẫn tới tái cơ cấu nợ.
- Số liệu kinh tế của chính phủ kém chuẩn hóa hơn báo cáo tài chính doanh nghiệp, nên phân tích theo hướng vĩ mô, từ trên xuống.
Năm yếu tố định tính
- Institutions and policy: pháp quyền, quyền tài sản, văn hóa trả nợ, minh bạch số liệu, ổn định chính trị, thiện chí trả nợ.
- Fiscal flexibility: khả năng tăng thu, cắt chi để giữ lịch trả nợ; kỷ luật tài khóa.
- Monetary effectiveness: ngân hàng trung ương độc lập, đáng tin; không tiền tệ hóa nợ.
- Economic flexibility: tăng trưởng, thu nhập bình quân, đa dạng hóa, sức cạnh tranh.
- External status: reserve currency (chuyển đổi tự do, được nước ngoài nắm giữ làm dự trữ) cho phép vay nước ngoài bằng nội tệ, duy trì thâm hụt và nợ cao hơn; rủi ro địa chính trị.
Ba yếu tố định lượng
- Fiscal strength: nợ ÷ GDP, nợ ÷ thu ngân sách (debt burden); lãi vay ÷ GDP, lãi vay ÷ thu (debt affordability). Càng thấp càng tốt.
- Economic growth and stability: tăng trưởng GDP thực cao, ít biến động, quy mô lớn, GDP bình quân đầu người cao.
- External stability: dự trữ ngoại hối ÷ GDP và ÷ nợ nước ngoài cao; nợ nước ngoài dài hạn và đến hạn 12 tháng ÷ GDP thấp. Xuất khẩu tập trung một mặt hàng thì rủi ro gắn với giá mặt hàng đó.
Tổ chức phát hành ngoài chính phủ trung ương
- Agency và ngân hàng chính sách: hậu thuẫn ngầm định hoặc bảo lãnh, hạng thường bằng chính phủ. Supranational (World Bank…): dựa vào hậu thuẫn của các chính phủ thành viên.
- Chính quyền địa phương: không có chính sách tiền tệ, thường phải cân đối ngân sách, hạng thường bằng hoặc thấp hơn chính phủ; GO bond dựa vào quyền đánh thuế, phụ thuộc kinh tế địa phương.
- Revenue bond: chỉ trả từ nguồn thu dự án, thường rủi ro hơn GO bond; DSCR = (doanh thu − chi phí hoạt động) ÷ (lãi + gốc), càng cao càng tốt, thường có covenant DSCR tối thiểu.