Forward và futures
- Forward: hợp đồng OTC, bên mua cam kết mua, bên bán cam kết bán tài sản ở giá F0(T) vào ngày T. Payoff bên mua = ST − F0(T), bên bán = F0(T) − ST; không trả tiền lúc ký nên payoff = profit; đồ thị tuyến tính, đối xứng.
- Futures: forward chuẩn hóa, giao dịch trên sở, thanh khoản và minh bạch hơn, quản lý chặt hơn; clearinghouse bảo đảm thực hiện nên rủi ro đối tác tối thiểu; lãi lỗ thanh toán hằng ngày (mark-to-market) theo settlement price.
- Margin của futures không phải khoản vay, không có lãi. Số dư dưới maintenance margin thì phải nộp về initial margin (variation margin). Ví dụ vàng: số dư $4,500 < $4,700, nộp $500 về $5,000.
- Price limits giới hạn biến động settlement price mỗi ngày; circuit breaker tạm dừng giao dịch khi chạm giới hạn. Đóng vị thế bằng giao dịch đối ứng; đáo hạn thanh toán bằng tiền hoặc giao tài sản, giá futures hội tụ về giá giao ngay.
Swap và CDS
- Swap: trao đổi chuỗi khoản thanh toán vào nhiều ngày, mỗi kỳ bù trừ ròng; giao dịch trên thị trường dealer, có rủi ro đối tác trừ khi qua CCP. Swap rate chọn để giá trị swap lúc ký bằng 0.
- Interest rate swap $10 million, cố định 2%, SOFR 1.6%, trả quý: cố định $50,000, thả nổi $40,000, bên trả cố định trả ròng $10,000. Lãi suất thả nổi chốt đầu kỳ, trả cuối kỳ.
- Bên trả cố định trong swap biến nợ thả nổi thành nợ cố định. Swap tương đương chuỗi forward có tài sản cơ sở là lãi suất thả nổi, giá kỳ hạn là lãi suất cố định.
- CDS: protection buyer trả phí cố định; protection seller trả khoản bồi hoàn (≈ LGD × notional) khi có credit event (vỡ nợ, phá sản, tái cơ cấu không tự nguyện). Bên mua short credit risk, bên bán long credit risk như nắm trái phiếu. CDS là contingent claim.
Quyền chọn
- Call: quyền mua ở giá thực hiện X; put: quyền bán ở X. Người mua trả premium, người bán (writer) có nghĩa vụ. European option chỉ thực hiện khi đáo hạn, American option thực hiện bất cứ lúc nào.
- Payoff call = max(0, S − X); payoff put = max(0, X − S); payoff không âm. Profit người mua = payoff − premium; profit người bán = premium − payoff; tổng hai bên bằng 0.
- Hòa vốn: call X + premium, put X − premium. Long call/put lỗ tối đa bằng premium; short call lỗ không giới hạn; long put lãi tối đa X − premium.
- Long call, short put: long exposure. Long put, short call: short exposure.
- Intrinsic value = giá trị nếu thực hiện ngay; in the money khi intrinsic value > 0; quyền chọn out of the money hoặc at the money chỉ có time value.
Forward commitment và contingent claim
- Forward commitment: nghĩa vụ ràng buộc pháp lý với cả hai bên (forward, futures, phần lớn swap).
- Contingent claim: payoff chỉ phát sinh khi sự kiện xảy ra (quyền chọn, CDS); payoff phi tuyến, người mua trả premium, rủi ro tín dụng một chiều.