Ba tuyến phòng thủ
- Tuyến một: đơn vị kinh doanh sở hữu và quản lý rủi ro. Tuyến hai: enterprise risk management, compliance, pháp chế; giám sát tuyến một, ban hành chính sách. Tuyến ba: kiểm toán nội bộ, kiểm toán độc lập, ủy ban kiểm toán; đánh giá độc lập.
- CEO chịu trách nhiệm bảo đảm có bộ quy định quản trị đầy đủ.
Quy trình chấp nhận rủi ro
- Ba bước: credit origination → credit risk assessment → credit approval.
- Originator chạy theo doanh số và biên lợi nhuận nên dễ nhận giao dịch rủi ro; thẩm định và phê duyệt kéo lại xu hướng đó.
- Thiếu quản trị: lỗ do phán đoán sai, quy trình đổ vỡ, gian lận nội bộ hoặc bên ngoài.
Bốn nguyên tắc: guidelines, skills, limits, oversight
- Guidelines (credit policy, risk standards): understandable, concise, precise, accessible (tóm tắt 1–2 trang trên intranet).
- CFO hoặc CRO bảo trợ, hội đồng quản trị cùng ủy ban rủi ro phê duyệt; văn phòng CRO sở hữu, soạn và duy trì.
- Rà soát định kỳ, sau sự kiện gây lỗ, khi sáp nhập/mua lại, và theo kịch bản giả định (lãi suất âm, giá dầu âm 4/2020).
- Sáu nội dung: mục đích, phương pháp, luồng phê duyệt và ủy quyền, sản phẩm/thị trường mới, quy trình rà soát, hậu quả vi phạm.
- Vi phạm phải hiếm; vi phạm tự nhiên (vượt hạn mức do tỷ giá) xử lý bằng carve-out. Pretrade check trên cơ sở dữ liệu tập trung chặn giao dịch trái phép.
- Risk management không có thẩm quyền phê duyệt, không phải trung tâm lợi nhuận, không có quyền phủ quyết; ý kiến phản đối gửi bằng văn bản lên hội đồng tín dụng.
- Ủy quyền hai bước: gán tham số rủi ro, rồi ủy quyền theo tham số. Rủi ro càng cao, cấp duyệt càng cao.
- Limits (credit lines): mức lỗ tối đa bằng tiền tuyệt đối, chia theo đối tác, ngành, quốc gia; khó áp cho exposure động (phái sinh, hàng hóa dài hạn); dựa trên đo lường và trực giác ban điều hành.
- Oversight: độc lập, năng lực, hiểu kinh doanh, tư duy cởi mở. Risk manager báo cáo CRO; CRO báo cáo CEO, tiếp cận ủy ban rủi ro và ủy ban kiểm toán. Dự họp khách hàng với quan điểm cuối cùng dựa trên hạn mức tuyệt đối.
Tham số giao dịch
- Amount of exposure, credit quality, length of exposure (tenor).
Hội đồng tín dụng
- Lãnh đạo cấp cao, có charter, hồ sơ gửi trước, lịch sử cả duyệt lẫn từ chối, thành viên đa chức năng có quyền quyết, chủ tịch điều phối và đưa ra biểu quyết khi không đồng thuận, biên bản gửi ngay.