Marginal cost và contribution
- Product cost nằm trong hàng tồn kho, bán mới thành chi phí. Period cost trừ hết trong kỳ phát sinh.
- Absorption costing: định phí sản xuất là product cost, hấp thụ vào đơn vị theo OAR. Marginal costing: mọi định phí là period cost, chỉ biến phí sản xuất là product cost.
- Marginal cost = biến phí của một đơn vị. Marginal production cost = biến phí vật liệu + nhân công + sản xuất chung.
- Contribution = giá bán − toàn bộ biến phí (kể cả biến phí bán hàng). Lợi nhuận marginal costing = tổng contribution − định phí của kỳ.
- Contribution một đơn vị không đổi theo sản lượng. Lợi nhuận một đơn vị thì thay đổi, vì định phí chia cho số đơn vị khác nhau.
So sánh hai hệ thống
- Hàng tồn: marginal costing ghi theo biến phí sản xuất; absorption costing ghi theo full production cost (biến phí + định phí sản xuất hấp thụ).
- Absorption costing có hấp thụ thiếu, thừa: so số sản xuất × OAR với định phí thực tế. Marginal costing không có khoản này.
- Tồn kho tăng: absorption lãi cao hơn. Tồn kho giảm: absorption lãi thấp hơn. Tồn kho không đổi: hai bên bằng nhau (khi đơn giá không đổi).
- Chênh lệch lợi nhuận = thay đổi số lượng tồn kho × định phí sản xuất một đơn vị. OAR đổi giữa các kỳ thì chênh lệch = thay đổi phần định phí nằm trong hàng tồn.
- Dài hạn, khi mọi hàng tồn đã bán hết, tổng lợi nhuận hai hệ thống bằng nhau.
Ưu điểm
- Absorption costing: chia định phí sản xuất cho sản phẩm là công bằng. Giá trị hàng tồn đúng IAS 2. Thấy được sản phẩm có bù đủ định phí không.
- Marginal costing: đơn giản, không phải chia định phí theo cảm tính, định phí tính hết vào kỳ.
- Marginal costing ghi hàng tồn theo chi phí tăng thêm thực sự và không có hấp thụ thiếu, thừa.
- Thông tin marginal costing hữu ích hơn cho quyết định ngắn hạn.
- Absorption costing có thể bị lợi dụng: sản xuất vượt nhu cầu để đẩy định phí vào hàng tồn, làm đẹp lợi nhuận kỳ này.